Εκδόσεις Εστία

<<μερκάντο>> στη γλώσσα λαντίνο σημαίνει εκείνον/η που εξαγοράστηκε με λύτρα από τον θάνατο.

Εκτός από την αδυναμία που έχω στα εβραιοϊσπανικά (λαντίνο), που σε αυτό το βιβλίο τα ευχαριστήθηκα, έμαθα πολλά για εκείνη την περίοδο της ιταλογερμανικής κατοχής της Ρόδου και ιδιαίτερα για την Τζουντερία, την τοπική εβραϊκή κοινότητα που χάθηκε σε μια στιγμή.

Μια μυθοπλαστική εξιστόρηση ή μια ιστορική μυθοπλασία, πείτε το όπως θέλετε, αυτό το βιβλίο τα είχε όλα. Συναίσθημα, ιστορικές πληροφορίες, ανθρώπινες σχέσεις, χαρά και πόνο, όλα με εικονιστικές ζωντανές περιγραφές και πολύ εύγλωττη ροή.

Μου άρεσε πολύ η ημερολογιακή γραφή σε πρωτοπρόσωπο αφηγητή που διακόπτει τον παντογνώστη. Νομίζω πως σε τέτοιου είδους κείμενα ο πρωτοπρόσωπος είναι απαραίτητος. Σε όλο το κείμενο θα ήταν κουραστικό, οπότε πολύ έξυπνα η συγγραφέας τον διατηρεί διακριτικά, ώστε ο αναγνώστης να γνωρίσει εις βάθος, να συμπονέσει και να ταυτιστεί με την κεντρική ηρωίδα.

Η ταυτότητα που αλλάζει, που διαμορφώνεται και προσαρμόζεται στα γεγονότα για να επιβιώσει. Οι τρεις εαυτοί. Αυτή που ήταν, αυτή που αναγκάζεται να γίνει, αυτή που γίνεται. Το είδα και στα 100 Σάββατα αυτό, στη ζωή της Στέλλας Λεβή (εκδ. Ίκαρος). Όσοι επέζησαν, πέρασαν αναγκαστικά από αυτά τα τρία στάδια. Τουλάχιστον μπόρεσαν κι έκλεισαν έναν κύκλο για να ανοίξουν έναν νέο. Έναν εαυτό που θα κουβαλάει στη μεταμνήμη του όλα όσα έζησε, σε ένα μέρος όπου μπορεί να τα στοιβάξει και να τα κουβαλήσει.

Ευλαμπία Τσιρέλη