Ευλαμπία Τσιρέλη: «Τα βιβλία του Τόλκιν με όπλισαν με υψηλές αρετές» – Typosthes

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 22/09/2019 08:00

Η συγγραφέας μίλησε με αφορμή την παρουσίαση του νέου της βιβλίου

Συνέντευξη στη Λεμονιά Βασβάνη

-Ποια η σχέση σας με τα έργα του Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν; Τι ξεχωρίζετε σε αυτά;

-Σε πολύ νεαρή ηλικία ήρθα σε επαφή με τον κόσμο του Καθηγητή. Κατέστη για εμένα ένας τρόπος να μελετήσω βαθύτερα τον πραγματικό κόσμο. Τα βιβλία του Τόλκιν ήταν μεν μια απόδραση από την καθημερινότητα, ωστόσο θεωρώ πως με όπλισαν με υψηλές αρετές που χρειάζεται ένας άνθρωπος στη ζωή του, όπως ακεραιότητα, ευγένεια, πίστη, επιμονή, αλλά και διορατικότητα. Ανέπτυξα, λοιπόν, μια πολύ προσωπική σχέση με τα βιβλία, καθώς τα ξεχωρίζει η ποιότητα του ίδιου του συγγραφέα που εξέφρασε μέσα στο έργο του όλο τον εσωτερικό του πλούτο, τις γνώσεις, τη φωτεινότητα του μυαλού του, την παρατήρηση των πράξεων του ανθρώπου, των μύθων, του κόσμου και της φύσης γύρω του. Παντρεύοντας μάλιστα όλα αυτά με τη μοναδική του ικανότητα και φυσική ροπή στις γλώσσες, δημιούργησε κάτι το ανεπανάληπτο που δύσκολα θα μπορέσει να συγκριθεί με άλλα έργα της Λογοτεχνίας του Φανταστικού.

-Πώς γεννήθηκε η ιδέα για το βιβλίο;

-Μετά το «Ιερό Δέντρο» και τη μεταπτυχιακή μου εργασία στο σύμβολο του δέντρου στη Μεσοποταμία και τη Βίβλο, η έρευνά μου προχώρησε σε πεδία που συνδέουν, αβίαστα, τους αρχαίους μύθους με τη λογοτεχνία του Φανταστικού. Οπότε άρχισα να παρατηρώ μοτίβα του δέντρου σε πολλά έργα φαντασίας, με κορωνίδα φυσικά το έργο του Τζ.Ρ.Ρ.Τόλκιν. Έτσι, μετά από πρόσκληση του Συλλόγου Φίλων Τόλκιν, «The Prancing Pony», να μιλήσω σε μια ημερίδα προς τιμήν του Καθηγητή στη Δημοτική Πινακοθήκη Θεσσαλονίκης, παρουσίασα μια εργασία με το ίδιο θέμα –δέντρα και δάση της Μέσης-γης-, που αποτέλεσε και το έναυσμα για τη συγγραφή του βιβλίου.

-Πώς συνδέονται τα δέντρα και δάση της μέσης γης με τις αρχαίες μυθολογίες;

-Είναι ήδη γνωστή η επιρροή της σκανδιναβικής και κελτικής μυθολογίας στο έργο του Καθηγητή. Ωστόσο ο Τζ. Ρ.Ρ.Τόλκιν δεν ήταν μόνο γνώστης κελτικών και σκανδιναβικών μύθων, αλλά σίγουρα και Μεσοποτάμιων, αφού φαίνεται ότι εμπλέκει αρχετυπικά σύμβολα της Βίβλου και της Μεσοποταμίας στην ιστορία της Μέσης-γης.

Κατάλοιπα των μυθολογικών διηγήσεων της Μεσοποταμίας (λ.χ. ο κήπος της Εδέμ με τα δύο δέντρα, η δημιουργία του ανθρώπου, ο κατακλυσμός), διακρίνονται στα κείμενα των διηγήσεων της Παλαιάς Διαθήκης. Από εκεί, τη Βίβλο δηλαδή, διαδόθηκαν σε όλη τη γραμματεία του κόσμου, ώσπου έφτασαν μέχρι τη σύγχρονη λογοτεχνία φαντασίας, σε μια εκ νέου αφήγηση των πανανθρώπινων αρχαίων μύθων.

Επομένως, δεδομένου του ότι ο συγγραφέας μελέτησε τις Γραφές και τις αντίστοιχες διηγήσεις εις βάθος και ως πιστός αλλά και ως καθηγητής, ήταν φυσικό να συμπεριλάβει μοτίβα που φέρουν ομοιότητες προς τις διηγήσεις αυτές, ιδιαιτέρως όσον αφορά τη Δημιουργία. Δεσπόζοντα ρόλο, μάλιστα, έβαλε να παίξουν το δέντρο και το δάσος. Η ιστορία της Μέσης-γης ξεκινά και τελειώνει με ένα δέντρο, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τη Βίβλο (βλ. δέντρα Εδέμ, δέντρο της ζωής στην Αποκάλυψη, Σταυρός του Κυρίου). Τα δύο δέντρα φυτρώνουν με το τραγούδι της Γιαβάννα, στον μακάριο τόπο της Άρντα, μεσολαβεί ένα μεγάλο διάστημα μαχών και πάλης να επιβιώσουν ώσπου, στο τέλος, ένας ήρωας, ένας -πρόθυμος να θυσιαστεί- “μεσσίας”, έρχεται να επαναφέρει τη δόξα των δέντρων, το φως, τη δικαιοσύνη, να πατάξει το σκότος και να αποκαταστήσει τη διασαλευθείσα τάξη. Πολλές άλλες, ωστόσο, είναι οι αντιστοιχίες μεταξύ δέντρων του Μύθου και της Μέσης-γης, που θα ανακαλύψει κάποιος μόνο αν διαβάσει το βιβλίο.

book.jpg

-Τι θα λέγατε σε κάποιον αν έπρεπε να περιγράψετε το βιβλίο σας;

-Το βιβλίο -όπως έχει σημειώσει και ο ίδιος ο βιογράφος του Τόλκιν, Colin Duriez, που υπογράφει την εισαγωγή- μας εισάγει εντελώς νέο πεδίο έρευνας και ανακάλυψης άγνωστων πτυχών του έργου του Καθηγητή. Ο αναγνώστης μεταφέρεται σε έναν κόσμο συμβόλων, εικόνων, μύθων, μοτίβων και αρχετύπων, βαθιά ριζωμένων στην ανθρώπινη σκέψη και φαντασία. Το δέντρο, έχει έναν καθόλα ζωτικό ρόλο σε αυτό το γοητευτικό μωσαϊκό. Απαραίτητες είναι κάποιες στοιχειώδεις γνώσεις σχετικά με το Σιλμαρίλλιον και τον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών κυρίως, για κάποιον που θέλει να παρακολουθήσει καλύτερα την παρούσα μελέτη. Επαρκείς, είναι οι πληροφορίες που δίδονται για τα μυθολογικά μοτίβα και τις διηγήσεις της αρχαίας Μεσοποταμίας στις οποίες -ενδεχομένως- δύσκολα έχει πρόσβαση ο μέσος αναγνώστης.

Μια σύντομη μελέτη, βέβαια, δεν επαρκεί για να παρουσιαστεί επαρκώς το εύρος των διηγήσεων που πλαισιώνουν το μεγάλο θέμα της σχέσης της μυθολογίας με τη λογοτεχνία του Τόλκιν, ούτε φυσικά να καλύψει το τεράστιο έργο του Καθηγητή και λεπτομέρειες του κόσμου του. Οπότε, προσκαλώ και προκαλώ τον ενδιαφερόμενο αναγνώστη να ξεκινήσει τη δική του περαιτέρω έρευνα, για την οποία εύχομαι το παρόν βιβλίο να αποτελέσει κίνητρο και γόνιμη βάση.

-Υπηρετείτε τη λογοτεχνία του φανταστικού και είστε από τα ιδρυτικά μέλη του φεστιβάλ Fantasmagoria. Το τελευταίο διάστημα υπάρχει ένα μεγαλύτερο ρεύμα ως προς αυτό το κομμάτι της λογοτεχνίας; Γιατί και πόσο έχουν επηρεάσει ξένοι συγγραφείς και η μεταφορά βιβλίων σε ταινίες;

-Αν και υπάρχουν μεγάλοι  θεμελιωτές του είδους στην Ελλάδα του 20ου αιώνα όπως οι  Πανώριος, Μπαλάνος, Φλωράκης, Βουτυράς κ.ά., το ευρύτερο ελληνικό κοινό είναι η αλήθεια ότι γνώρισε το είδος, όπως λέτε κι εσείς, κυρίως από τον ξένο κινηματογράφο και το διαδίκτυο, αλλά και τη μεταφρασμένη λογοτεχνία φαντασίας που πολλοί εκδοτικοί οίκοι φέρνουν τα τελευταία χρόνια στην ελληνική αγορά. Φεστιβάλ Φαντασίας σε Θεσσαλονίκη, Αθήνα και αλλού, βοηθούν στη διάδοση του είδους, ωστόσο θεωρώ πως η σωστή ενημέρωση και παιδεία πάνω στη σοβαρή λογοτεχνία του φανταστικού θα πρέπει να είναι έργο της εκπαίδευσης και της αναγνωστικής και συγγραφικής παιδείας γενικότερα, έτσι ώστε να φτάσουμε στο σημείο να δημιουργήσουμε συνειδητά ένα σοβαρό, εγχώριο φάντασυ.


Οι φωτογραφίες είναι από την ομιλία για το βιβλίο στο πλαίσιο στο πλαίσιο της εικαστικής έκθεσης του Σπύρου Γελέκα, Tales from Middle-Earth στη Govedarou ART Gallery.

Δείτε το άρθρο στην εφημερίδα https://www.typosthes.gr/politismos/196143_eylampia-tsireli-ta-biblia-toy-tolkin-me-oplisan-me-ypsiles-aretes

Δείτε το βιβλίο https://iwrite.gr/bookstore/dentra-dasi-mesis-gis/

Η Ευλαμπία Τσιρέλη μάς μαθαίνει να γράφουμε παραμύθια – Typosthes

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 29/06/2020

Η συγγραφέας μίλησε μαζί μας λίγο πριν την έναρξη του σεμιναρίου συγγραφής παραμυθιού

Της Λεμονιάς Βασβάνη

Είναι άραγε εύκολο να γράψει κανείς ένα παραμύθι; Και τι πρέπει να διαθέτει το κείμενό του για να τραβήξει το ενδιαφέρον των αναγνωστών; Μιλήσαμε με την συγγραφέα και Υπ. Διδάκτωρ Θεολογίας στο ΑΠ.Θ. κυρία Ευλαμπία Τσιρέλη για αυτό το λογοτεχνικό είδος με αφορμή το «Θερινό Σεμινάριο Συγγραφής Παραμυθιού» που ετοιμάζει.

“Οι βασικοί νόμοι του παραμυθιού”, “Παραδοσιακό και σύγχρονο παραμύθι” και “Οι ευθύνες του σύγχρονου παραμυθά” είναι κάποιες μόνο από τις ενδιαφέρουσες θεματικές που αναλύονται.

«Το παραμύθι, ως λογοτεχνικό είδος, το κατατάσσω στο υψηλότερο επίπεδο, δηλαδή έχει τον μεγαλύτερο βαθμό δυσκολίας, σε αντίθεση με την άποψη που επικρατεί», δήλωσε η κυρία Τσιρέλη απαντώντας στις ερωτήσεις μας. Και εξήγησε: «Πάρα πολλοί παράγοντες θα πρέπει να ληφθούν υπόψη από τον υποψήφιο παραμυθά ώστε να γράψει ένα πραγματικά καλό παραμύθι. Δεν φτάνει μόνο η αγάπη μας για τα παιδιά και κάθε καλή πρόθεση. Χρειάζεται σωστή γραφή και βαθιά μελέτη του είδους αλλά και της παιδικής ψυχοσύνθεσης. Μερικοί από τους δομικούς αυτούς παράγοντες είναι η ηλικία στην οποία απευθυνόμαστε, που θα πρέπει να οριστεί πριν ξεκινήσουμε να γράψουμε. Έπειτα, προσαρμόζουμε τη γλώσσα, το θέμα, την προσέγγιση, τον ήρωα, την έκταση και, βέβαια, την εικονογράφηση».

Ποια είναι τα δικά της αγαπημένα παραμύθια; «Τα παραμύθια του Όσκαρ Ουάιλντ θα έλεγα, όπως ο Ψαράς και η Ψυχή του, ο Ευτυχισμένος Πρίγκηπας, το Αηδόνι και το Τριαντάφυλλο, ο Αστρογεννημένος. Μεγάλωσα με μια συλλογή του που χαράχθηκε έντονα στη μνήμη μου, πιθανότατα λόγω του έντονου στοιχείου του μαγικού ρεαλισμού σε συνδυασμό με την πλουμιστή γλώσσα. Συνεχίζω να αγαπάω πολύ τον Ουάιλντ», σημείωσε.

Όσο για το τι ξεχωρίζει στο σεμινάριο και γιατί θα έπρεπε κάποιος να το παρακολουθήσει ανέφερε τα εξής: «Το σεμινάριο ξεχωρίζει λόγω των απαιτητικών ασκήσεων και των πειραματισμών που βοηθούν τον υποψήφιο να κατανοήσει το βάθος και την έκταση του θέματος. Η προσέγγιση είναι πάντα βιωματική και δίνω βάση στη συνεργασία των συμμετεχόντων.

Ο υποψήφιος θα έρθει για να μάθει αναλυτικά όλα τα παραπάνω που σας είπα, για να καταρρίψει μύθους όπως τα “παραμύθια για μεγάλους”, και “τα παραμύθια για όλους”, να κατανοήσει την ευθύνη του σύγχρονου παραμυθά που απευθύνεται σε ένα παιδί του 21ου που δύσκολα ενθουσιάζεται και, φυσικά, για να διασκεδάσει!»


Δείτε το άρθρο στην εφημερίδα https://www.typosthes.gr/politismos/220947_i-eylampia-tsireli-mas-mathainei-na-grafoyme-paramythia

Είμαστε Ιστορίες – Κείμενο στο περιοδικό Σχεδία

Από πολύ μικρή ηλικία συνειδητοποίησα ότι είμαστε ιστορίες. Ιστορίες γι’ αυτά που ζούμε, ιστορίες γι’ αυτά που ήμασταν, ιστορίες για εκείνα που θα θέλαμε να γίνουμε, ιστορίες για τις αναμνήσεις που μπερδεύτηκαν με τη φαντασία, ιστορίες γι’ αυτά που χάσαμε και που κερδίσαμε, για όσα αγωνιζόμαστε να κρατήσουμε. Όλοι αφηγούμαστε ιστορίες· στον καφέ με έναν φίλο, δουλεύοντας και διδάσκοντας, μεγαλώνοντας παιδιά, γιορτάζοντας και πενθώντας, ταξιδεύοντας.

Μεγαλώνοντας, άρχισα να τις γράφω. Ήθελα να αποτυπώσω όλον αυτόν τον όγκο των ιστοριών που είχα μέσα μου και κλωτσούσαν να βγουν για να διαβαστούν. Αργότερα έμαθα για τις μεγάλες ιστορίες του κόσμου, για τους μύθους της δημιουργίας, για τις πρώτες ιστορίες στο πρώτο βιβλίο της Γένεσης, την αρχή της ανθρωπότητας στην πρωτόγονη και αρχαϊκή σκέψη και έκφραση. Είδα ότι όλα έχουν μια κοινή αρχή: τη φαντασία. Τη δημιουργική εκείνη και συναρπαστική ικανότητα του ανθρώπου να σκαρώνει ιστορίες και σχέδια για να εξηγήσει τον κόσμο γύρω του και μέσα του, να συλλαμβάνει στιγμιαία το ασύλληπτο, να θεολογεί, να φιλοσοφεί για να απαντήσει στα μεγάλα ερωτήματα της ζωής.

Και οι μύθοι πέρασαν στα θρησκευτικά κείμενα, και τα μυθικά αρχέτυπα έγιναν λατρευτική γλώσσα, και ο άνθρωπος ύμνησε το θείο που απάντησε στο μεγάλο ερώτημα του θανάτου, του τέλους, κι έδωσε ελπίδα· κι έπειτα στην τέχνη, στη λογοτεχνία, οι ιστορίες αγκάλιασαν και μύθο και θρησκεία, και εντέχνως μπήκαν μέσα μας, πολλαπλασιάζοντας τις ζωές μας, με μια μορφή διαιώνισης και αθανασίας για τον δημιουργό και τον δέκτη.

Θεολογώντας, ανακάλυψα πως αυτή είναι και η σχέση Θεού και Ανθρώπου. Μια σχέση Συγγραφέα και Αναγνώστη. Πόσες φορές δεν είπαμε ότι τα βιβλία είναι διαχρονικά, ότι μιλούν στην ψυχή μας ακόμα και μετά από αιώνες, και πόσες φορές δεν νιώσαμε ότι ο συγγραφέας βρίσκεται ακόμη ζωντανός, να μας μιλά πίσω απ’ τις γραμμές; Ο χρόνος δεν υφίσταται στην επικοινωνία του συγγραφέα με τους αναγνώστες. Η στιγμή είναι παγωμένη, η σύνδεση μακάρια και η επικοινωνία ιερή. Μέσα στο πνεύμα του κανείς μπορεί να ζήσει χίλιες ζωές και, αν κατέχει το χάρισμα, μπορεί και να τις γράψει, να τις διηγηθεί ώστε, μέσα από την ανάγνωση, να τις ζήσουν κι άλλοι.

Ευλαμπία Τσιρέλη

Το κείμενο φιλοξενήθηκε στο περιοδικό δρόμου, Σχεδία. Ιούνιος 2021.

Κάποιοι άνθρωποι χάνονται πιο πολύ απ’ τους άλλους

Κάποιοι άνθρωποι χάνονται πιο πολύ απ’ τους άλλους.

Γράφουν ποιήματα μες στο μυαλό τους.

Δεν βρίσκουν ποτέ τα μελάνια.

Τα ποιήματα πετούν και χάνονται στον άνεμο.

Κάποιοι άνθρωποι χάνονται πιο πολύ απ’ τους άλλους.

Καταπίνουν τ’ αστέρια,

το φως βγαίνει απ’ τα μάτια τους.

Φωτίζουνε σαν προβολείς με φως ηλεκτρικό τη νύχτα.

Τα σκοτάδια τούς τρέμουν.

Κάποιοι άνθρωποι χάνονται πιο πολύ απ’ τους άλλους.

Τον σταυρό, που άλλοι φορούν στολίδι,

αυτοί τον κουβαλούν ξύλινο και στεγνό

μέσα στο κάμα και τις ψαλμωδίες.

Κάποιοι άνθρωποι χάνονται πιο πολύ απ’ τους άλλους.

Ψάχνουν το φύλο.

Χάνουν τον φίλο.

Γυρνούν το φύλλο.

Μα η σελίδα είναι κενή·

δεν γράφτηκε ποτέ κάποιο φινάλε για αυτούς.

Κάποιοι άνθρωποι χάνονται πιο πολύ απ’ τους άλλους.

Η αθανασία τους είναι η αδικία που έγινε πέτρινο πουλί

και κάθεται πάνω στα καμπαναριά,

πάνω στα σύρματα και τα περβάζια·

να κοιτάζει, ακούνητο, μέσα στα σπίτια

αυτών που είδαν, αυτών που ξέρουν.

Κάποιοι άνθρωποι χάνονται πιο πολύ απ’ τους άλλους.

Θα ’ρχονται κάθε βράδυ με μάτια ηλεκτρικά

να σας κοιτάξουν στο σκοτάδι.

Οι σελίδες σας θα γυρίζουν κενές.

Τ’ αστέρια θα πέφτουν πάνω σας και θα σας καίνε.

Οι γλάροι θα ψέλνουν μες στο κεφάλι σας

τα ποιήματα που χάθηκαν στον άνεμο.

Και οι σταυροί οι χρυσοί, σαν ξίφη

θα καρφώνονται ίσια στον Γολγοθά της ύπαρξής σας αιώνια.

Για χάρη των αδικημένων.

Αυτών που χάνονται πιο πολύ απ’ τους άλλους.

©Ευλαμπία Τσιρέλη

Επιτρέπεται η ηλεκτρονική αναδημοσίευση μόνο εφόσον αναδημοσιευτεί το πλήρες κείμενο, με ξεκάθαρη απόδοση στη συγγραφέα Ευλαμπία Τσιρέλη, μαζί με σύνδεσμο στην παρούσα σελίδα. Απαγορεύεται κάθε είδους έντυπη αναδημοσίευση. Σε αντίθετη περίπτωση, θα υπάρχουν κυρώσεις σύμφωνα με τον Νόμο 2121/1993.

Βίβλος για αρχαρίους – podcast GiatiOxi

Συνέντευξη στη Δέσποινα Κανάκογλου – GiatiOxi

Τι είναι η Παλαιά Διαθήκη και η Καινή Διαθήκη και γιατί αποτελούν ενότητα;
Ποιος έγραψε τα βιβλία και πότε και τι περιέχουν;
Ποιος είναι ο σωστός τρόπος να διαβάζω τη Βίβλο;
Γιατί η Βίβλος αφορά τον σύγχρονο άνθρωπο;
Γιατί είναι μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς;

Αυτά και άλλα αναλύονται για μια πρώτη επαφή με τη Βίβλο.

Ακούστε στο spotify

Ακούστε στο soundcloud

Διαβάστε: Η Αγία Γραφή στη δημοτική , Συνοπτικός Οδηγός της βίβλου – companion

Ο Θάνατος στην Ανθρώπινη Σκέψη Διαχρονικά – podcast GiatiOxi

Photo by Rahul on Pexels.com

31 Οκτωβρίου 2020

Μια συζήτηση για ένα θέμα που απασχολεί τον άνθρωπο από την αυγή του και θα τον απασχολεί αιωνίως. Θάνατος ή το τέλος της Ύπαρξης.

Με αφορμή τη γιορτή του Halloween (γιορτή του θανάτου) μιλάμε για τις αρχαίες αντιλήψεις των λαών περί θανάτου (Σουμέριοι, Αιγύπτιοι, Κέλτες) και την εξέλιξη της ανθρώπινης σκέψης πάνω στο θέμα της «μεγάλης μετάβασης» ή του «μεγάλου τέλους».

Ακολουθήστε το GiatiOxi στα social media:

Facebook
Instagram @giatioxi
Twitter @giati_oxi

Υπνωτικό – Νίνα Κεσίδου

Photo by Pixabay on Pexels.com

Πλησιάζει. Το πλάσμα στα πόδια του, κυλά με τα μηχανικά του ποδαράκια, ασθμαίνοντας. Ένα μικρό κινούμενο κάστρο. Πλημμυρίζω με οίκτο όταν το αντικρύζω. Ο Επιστήμονας σταματά δίπλα μου. Με παρατηρεί μέσα από χοντρά μαύρα γυαλιά. Γυρνά ξαφνικά προς το πλάσμα και του ψιθυρίζει ανήσυχα: «Δεν μπορεί να ακούσει. Ξέρεις τι
σημαίνει αυτό. Πρέπει να φωνάξω τον Αναποδογυρισμένο. Γιατί με ταλαιπωρούν έτσι;»

Εκείνο, ως απάντηση, τρίζει δυνατότερα και εκπέμπει άλλο ένα κύμα καπνού. Μία από τις μαύρες παπαρούνες γυρνά ελαφρά προς το μέρος του γκρίζου σύννεφου. Tα πέταλά της ανοίγουν αργά και αγκαλιάζουν, με μια υπομονετική, αρμονική περιστροφή, τον καπνό. Την επαναλαμβάνει μία, δύο, τρεις φορές. Μαγεύομαι από τη διαδικασία. Τον υπνωτισμό μου διακόπτει ένας ήχος αυγού που σπάει.

Έρχεται από τον Επιστήμονα. Μόνο που δεν είναι ο Επιστήμονας. Στη θέση του εμφανίζεται ένας άνδρας με μαύρο μανδύα και γαλάζια διαπεραστικά μάτια. Στη γη, γύρω από τα πόδια του, απλώνεται ένα ρούχο που μόλις έριξε από πάνω του. Σοκαρισμένη, αντιλαμβάνομαι ότι είναι το ξεφούσκωτο, ζαρωμένο, κούφιο σώμα του Επιστήμονα.

Μια φοβισμένη κραυγή φεύγει από το στόμα μου, πνιχτή και διαστρεβλωμένη. Ο Αναποδογυρισμένος ανοίγει διάπλατα τα χέρια και υποκλίνεται. Το δεξί του χέρι βρίσκεται στη θέση του αριστερού, και το αριστερό σε αυτήν του δεξιού. Τα μάτια του κοιτάζουν προς διαφορετικές κατευθύνσεις το καθένα. Ο αέρας τριγύρω τεντώνεται και σφίγγεται σαν λάστιχο.

[…]

απόσπασμα


Η Νίνα Κεσίδου ζει, μελετά και γράφει στη Θεσσαλονίκη. Αγαπά το fantasy και την ιαπωνική κουλτούρα. Είναι σπουδάστρια στο Εργαστήρι Συγγραφής Imaginarium. Το κείμενο βασίζεται σε άσκηση του Εργαστηρίου.

Επιτρέπεται η ηλεκτρονική αναδημοσίευση μόνο εφόσον αναδημοσιευτεί το πλήρες κείμενο, με ξεκάθαρη απόδοση στον συγγραφέα, μαζί με σύνδεσμο στην παρούσα σελίδα. Απαγορεύεται κάθε είδους έντυπη αναδημοσίευσηΣε αντίθετη περίπτωση, θα υπάρχουν κυρώσεις σύμφωνα με τον Νόμο 2121/1993.

Διαδικτυακή Ομιλία – Το ταξίδι του Συγγραφέα

“Το ταξίδι του Συγγραφέα” – Ευλαμπία Τσιρέλη

Ενημέρωση για το εργαστήρι συγγραφής Ιmaginarium

ερωτήσεις-απαντήσεις σχετικά με τη συγγραφή

Η ομιλία θα μεταδοθεί εντός της ομάδας Imaginarium Writers and friends! στο facebook όπου θα πρέπει να γίνετε μέλη για να την παρακολουθήσετε. Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στην επίσημη FB page.

Η μέρα και ώρα της ομιλίας θα ανακοινωθούν εντός της ομάδας. Εκεί θα βρείτε μια ανάρτηση όπου μπορείτε να υποβάλλετε ερωτήματα που θα θέλατε να απαντηθούν στην ομιλία.

Οι ερωτήσεις μπορούν να είναι σχετικές με:

📍το εργαστήρι, το πρόγραμμα και τη λειτουργία του

📍συνήθη προβλήματα που αντιμετωπίζουμε στη συγγραφή

📍λογοτεχνία και ποίηση

📍πιο ειδικά, λογοτεχνία φανταστικού

📍αναγνωστική κουλτούρα

εργαστήρι συγγραφής imaginarium

Το παράδοξο του τελευταίου χρόνου

Χ μέρα καραντίνας, έχουμε σταματήσει να μετράμε. Δεν έχει νόημα.

Προσπαθούσα να σκεφτώ ποιο είναι το πιο παράξενο σημείο στις προσωπικές μας ζωές σε όλη αυτή την ιστορία του εγκλεισμού. Είναι ότι δουλεύουμε από το σπίτι; Είναι ότι απολυμαίνουμε τα πάντα και τα ψώνια μας; Είναι που δεν βλέπουμε τους φίλους μας; Είναι που δεν βγαίνουμε πια τη νύχτα;

Ενώ ζούμε μια νέα καθημερινότητα, νιώθουμε πως δεν ζούμε κανονικά. Και τι είναι “κανονικό”; Αναρωτιέμαι.

Το παράδοξο του τελευταίου χρόνου είναι ότι για πρώτη φορά στη ζωή μας δεν έχουμε αναμνήσεις. Μια παρένθεση του εαυτού, ένα κενό στην εξέλιξη της προσωπικότητάς μας. Ένα εικονικό, ένα ψηφιακό ενδιάμεσο στη ζωή μας. Οι αναμνήσεις περιορίζονται στα της δουλειάς, κι αυτό για όσους δεν δουλεύουν από το σπίτι.

Οι αναμνήσεις σχηματίζονται από τα βιώματα, με ολίγη φαντασία ανακατεμένη με τη μνήμη. Βιώματα τον τελευταίο χρόνο οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν, πέρα από τη ρουτίνα στο σπίτι, το άνοιξε-κλείσε της τηλεόρασης, το μπες-βγες στο ίντερνετ, τη βόλτα στο σούπερ μάρκετ και στη γειτονιά.

Στις μελλοντικές ζωές μας πώς θα γεμίσει άραγε αυτό το κενό στο παρελθόν; Αυτή η τρύπα στη ζωή μας κοιτώντας πίσω; Το πιθανότερο είναι να “διπλώσει”. Ο εγκέφαλος, δηλαδή, να μην το αναγνωρίζει όταν θα ανατρέχουμε στο παρελθόν. Να το “πηδάει” σαν σε πικάπ, επειδή δεν θα υπάρχουν αναμνήσεις από βιώματα για να τοποθετήσει στην “ταινία”. Γιατί, όντως, δεν θα μπορούμε να ανακαλέσουμε αναμνήσεις και βιώματα, παρά θα έχουμε απλά μνήμες από αυτά που είδαμε στην τηλεόραση, από τις ειδήσεις, ακόμα και από διάφορα βίντεο ή αναρτήσεις μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τίποτα δικό μας αληθινά και βιωματικά.

Προς το παρόν, ζούμε και χαιρόμαστε με τις αναμνήσεις προηγούμενων ετών αναπολώντας φωτογραφίες, ταξίδια, χαρούμενες στιγμές. Είναι άραγε ασφαλές και υγιές να αντιμετωπίζουμε την τρέχουσα κατάσταση -γιατί τρέχουσα είναι- ως παρένθεση ή ίσως θα ‘πρεπε να βρούμε κάποιους μηχανισμούς ζειν προσαρμοσμένους σε αυτήν;

Θα είναι υγιές για το μέλλον -αν επιστρέψουμε σε κάποιας μορφής κανονικότητα- να νιώθουμε ότι λείπει ένα κομμάτι της ζωής; Η ιστορία θα δείξει, πάντως έχουμε πάρει μια πολύ γερή γεύση του πώς μπορεί κανείς να ζήσει έναν ολόκληρο χρόνο μέσα στο κεφάλι του.

©Ευλαμπία Τσιρέλη

Επιτρέπεται η ηλεκτρονική αναδημοσίευση μόνο εφόσον αναδημοσιευτεί το πλήρες κείμενο, με ξεκάθαρη απόδοση στη συγγραφέα Ευλαμπία Τσιρέλη, μαζί με σύνδεσμο στην παρούσα σελίδα. Απαγορεύεται κάθε είδους έντυπη αναδημοσίευση. Σε αντίθετη περίπτωση, θα υπάρχουν κυρώσεις σύμφωνα με τον Νόμο 2121/1993.

Διαβάστε αναρτήσεις σχετικές με την περίοδο της καραντίνας:

5η μέρα καραντίνας

7η μέρα καραντίνας

22η μέρα καραντίνας

28η μέρα καραντίνας

42η μέρα καραντίνας

47η μέρα καραντίνας

Συνέντευξη στο city mag – Απρίλιος 2021

φωτογραφία: Σάκης Γιούμπασης

Το πώς ζει μια συγγραφέας σε συνθήκες καραντίνας μπορώ να το φανταστώ. Είναι μια μοναχική διαδικασία. Αναρωτιέμαι όμως πώς ζει μια δασκάλα σε συνθήκες καραντίνας.

Η αλήθεια είναι πως η καθημερινότητά μου ως συγγραφέας δεν έχει αλλάξει, ίσα ίσα που είχα και μεγαλύτερη παραγωγή. Όσον αφορά όμως την ιδιότητα της εκπαιδευτικού θεολόγου και της δασκάλας συγγραφής, εδώ τα πράγματα άλλαξαν ριζικά. Καθήκον μας ως εκπαιδευτικοί στο σχολείο είναι να κρατήσουμε ψηλά το ηθικό των παιδιών, που δοκιμάζονται όντως αρκετά σε αυτή τη συνθήκη, να τους εμπνεύσουμε αισιοδοξία για το μέλλον και να ταΐζουμε συνεχώς τη διάθεσή τους για γνώση και ανακάλυψη. Παράλληλα, προσπαθούμε να αξιοποιήσουμε την τεχνολογία και τα ψηφιακά μέσα. Υπάρχουν ανεξάντλητα εκπαιδευτικά εργαλεία που μπορεί κανείς να χρησιμοποιήσει για να κάνει το μάθημά του συναρπαστικό και ενδιαφέρον. Από την άλλη, φροντίζουμε να διατηρηθεί και η ανθρώπινη επαφή, να είναι ενωμένη η τάξη, να ενθαρρύνεται η συνεργασία. Οι ενήλικες μαθητές μου στη συγγραφή δυσκολεύονται περισσότερο γιατί εκεί έχουμε δομήσει περισσότερο το σχήμα του κύκλου, της οικογένειας. Λείπουν πολύ ο ένας στον άλλον. Έχουν χάσει την παρέα τους. Ωστόσο και εδώ προσπαθώ να είμαι κοντά στον κάθε μαθητή μου ξεχωριστά, να ξέρω τι τον απασχολεί, τι σκέφτεται, σε τι φάση βρίσκεται στη ζωή του, να διαβάζω τα κείμενά του και να τα δουλεύουμε μαζί, να εμψυχώνω, να ενθαρρύνω, να το περνάμε μαζί. Δεν είναι εύκολο, αλλά είναι ένα ταξίδι που πιστεύω με τους μαθητές του 2020-21 θα θυμόμαστε για πάντα και θα μας δέσει για μια ζωή.

Μια από τις δραστηριότητές σου που με εντυπωσίασε είναι το πρόγραμμα με τα χειρόγραφα που τρέχεις ως δράση στο σχολείο. Μπορούμε να μάθουμε περισσότερα;

Φέτος ήρθε μια μεγάλη πρόταση από το Πατριαρχικό Ίδρυμα Πατερικών Μελετών που βρίσκεται στη μονή Βλατάδων, στο πλαίσιο της συνεργασίας του με τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Ανέλαβα λοιπόν, για το ιδιωτικό σχολείο στο οποίο εργάζομαι, μια εκπαιδευτική δράση που περιλαμβάνει βιωματική ενημέρωση των παιδιών για την ψηφιοποίηση χειρογράφων. Σε αυτό το πρόγραμμα μαθητές από την Α΄ Γυμνασίου μαθαίνουν όλο το ταξίδι της γραφής, από την πέτρα ως το πληκτρολόγιο, καθώς και όλους τους τρόπους διάσωσης και διατήρησης ενός κειμένου. Ιδιαίτερη βαρύτητα ρίχνουμε στο να τους εμπνεύσουμε αγάπη για τη χειρόγραφη γραφή, μια ανθρώπινη ικανότητα που, όπως φαίνεται, τείνει να εκλείψει. Οι μικροί ερευνητές ήδη εργάζονται στη μελέτη χειρογράφων, προσπαθώντας να μιμηθούν παλιές γραφές, και ετοιμάζουν εντυπωσιακές εργασίες.

Μέσα σε όλα, είσαι και υποψήφια διδάκτωρ στο ΑΠΘ, στον τομέα της Βιβλικής Γραμματείας και Θρησκειολογίας. Τι ακριβώς μελετάς; Μπορείς να τα συνδυάζεις όλα αυτά;

Μελετώ το πολιτιστικό υπόβαθρο της Βίβλου. Με λίγα λόγια, κάτω από ποιες συνθήκες γράφτηκαν τα κείμενα. Πώς γείτονες λαοί, έθιμα, θρησκείες, μύθοι, πολιτικές συγκρούσεις και πεποιθήσεις επέδρασαν στο βιβλικό κείμενο. Στο μεταπτυχιακό ασχολήθηκα με το δέντρο ως μοτίβο σε μύθους και θρησκείες της Μεσοποταμίας και στη Βίβλο, και τώρα στο διδακτορικό με το αρχαίο κοσμοείδωλο των λαών της Μεσοποταμίας και της Βίβλου. Όλες μου οι δραστηριότητες ενώνονται και αλληλοπεριχωρούνται. Μύθος, Βίβλος, λογοτεχνία, συνδέονται βαθιά. Ο πυρήνας μου είναι η διδασκαλία. Οπότε βρίσκω τρόπους να τα συνδυάζω όλα και να τα διοχετεύω ως εκπαιδευτικό υλικό στους επόμενος. Διαφορετικά, τι να την κάνουμε τη γνώση στα συρτάρια και στα πτυχία μας στον τοίχο;

Έχεις ιδρύσει και θρέψει το Εργαστήρι σου με πολλή αγάπη. Το Εργαστήρι Συγγραφής Imaginarium. Θα μας πεις λίγα λόγια για την ιστορία του και το τι μπορεί να μάθει κάποιος εκεί;

Το εργαστήρι λειτουργεί εδώ και επτά χρόνια. Από την σύστασή του ακόμα, πολύ γρήγορα αγαπήθηκε, και σήμερα μετρά γύρω στους 400 αποφοίτους. Διδάσκω με μια δική μου μέθοδο στην οποία εφαρμόζω βασικές τεχνικές συγγραφής, αλλά και εντελώς πρωτότυπες ασκήσεις εκγύμνασης της φαντασίας και της βελτίωσης του λόγου. Με πολύ απλά λόγια, αυτό που διδάσκω είναι το αυθεντικό γράψιμο και η συγγραφική αυτογνωσία και συνείδηση. Περνάμε μια βόλτα από όλα τα είδη της Λογοτεχνίας και πειραματιζόμαστε με διάφορα. Στο τέλος του ταξιδιού, που διαρκεί αρκετούς μήνες, γράφουν όλοι από ένα διήγημα-ενθύμιο. Οι ιστορίες μας εκδίδονται σε εξαιρετικά καλαίσθητες ανθολογίες από τις εκδόσεις iWrite που είναι κοντά μας όλα αυτά τα χρόνια.

Παρατηρώ ότι όλο και περισσότεροι άνθρωποι διαβάζουν και θέλουν να γράψουν. Πού πιστεύεις ότι οφείλεται αυτό και τι τους συμβουλεύεις;

Ο κόσμος θα διαβάζει και θα γράφει πάντα για να βρει τον εαυτό του, δεν θα σταματήσει ποτέ αυτό. Ειδικά στην περίοδο της καραντίνας νομίζω θα συμφωνήσουμε όλοι πως αυξήθηκε το ενδιαφέρον γιατί το διάβασμα και το γράψιμο είναι λύτρωση. Τους συμβουλεύω να διαβάζουν ουσιαστικά, πίσω από τις γραμμές. Να παρατηρούν. Κι έπειτα, να γράφουν ουσιαστικά. Να είναι αυθεντικοί, να μελετούν πολύ. Να σκέπτονται δυο φορές. Να γράφουν με την καρδιά και να διορθώνουν με το μυαλό.

Τι σχεδιάζεις για το εγγύς μέλλον;

Περιμένω το πέμπτο μου προσωπικό βιβλίο -και πρώτο μου παιδικό. Επίσης, δύο συλλογές μαθητών μου, αλλά και άλλα πολλά για τα οποία δεν μπορώ να ανακοινώσω κάτι επίσημα (μπορείτε να ενημερώνεστε στο evlampiatsireli.com). Ονειρεύομαι το πρώτο μεγάλο τραπέζι με φίλους, την πρώτη συναυλία, το πρώτο ταξίδι και την πρώτη παρουσίαση βιβλίου μου στη μεταπανδημική εποχή, με λαχτάρα! Εύχομαι σε όλο τον κόσμο μια ομαλή και όμορφη επανεκκίνηση!

Στήλη: The Locals, the Talks

συνέντευξη: Λεόντιος Παπαδόπουλος

Ευλαμπία Τσιρέλη

writing coach, συγγραφέας, εκπαιδευτικός

ΞΕΦΥΛΛΙΣΕ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ

ΚΑΤΕΒΑΣΕ ΤΟ