Σαράκι | Λάιλα Μαρτίνεθ

Η ιστορία μιας εγγονής, της μαμάς της και της γιαγιάς της σε ένα σπίτι που αφομοιώνει και ενσαρκώνει, σαν ζωντανό τέρας, διαγενεακά τραύματα και μυστικά. Ενδιαφέρουσα η μετουσίωση του μοτίβου του τρόμου της ντουλάπας και του μπαμπούλα σε “σαράκι”.

Είναι σίγουρα μια ιστορία προσωπικής εκδίκησης που όμως συνυφαίνεται με μια συλλογική μνήμη-τραύμα. Εκδικείται ο αδικημένος. Δεν θα το ονόμαζα απόλυτα φεμινιστικό τρόμο, αλλά ταξικό. Σαφώς και κριτικάρει την πατριαρχία, αλλά και τη φτώχια και την ταξική αδικία. Το πώς γενεές πλουσίων καταδυναστεύουν τους φτωχούς. Και οι άντρες υποφέρουν εδώ – υπό το πολιτικό πλαίσιο του Ισπανικού Εμφυλίου και της δικτατορίας του Φράνκο, καταδυναστεύοντας τις γυναίκες με τον χειρότερο τρόπο.

Κοινωνικός τρόμος με στοιχεία λαϊκής (folk) μαγείας, μαγικός ρεαλισμός σίγουρα, ωστόσο όλα υπηρετούν την ιστορία και όχι το αντίθετο. Μου άρεσε πολύ που έπαιξε με τα όρια της ηθικής αλλά και με το ότι η δυστυχία δεν είναι ‘προνόμιο’ των φτωχών.

Μου άρεσε πολύ η ατμόσφαιρα, ήταν αποκρουστική σε σημεία, αλλά είχε κάτι το γοητευτικό, σου έδινε μια άρρωστη ικανοποίηση, μια αίσθηση δικαίωσης.

Γλώσσα αυθεντική, σε σημεία σου έστριβε το στομάχι με την αμεσότητά της. Πολύ ωραία απόδοση από την Ασπασία Καμπύλη, με κάτι κρακρακρά και ραραρά, διέσωσε νομίζω την ψυχή του πρωτοτύπου. Έκταση ιδανική (για μένα), η έκταση που έχουν τα βιβλία που λένε πολλά με λίγα, χωρίς να πλατειάζουν πουθενά, χωρίς να λείπει ούτε να περισσεύει τίποτα.

Κι επειδή συνήθως φτιάχνω παρέες ιστοριών στο μυαλό μου, θα το έβαζα να κάνει παρέα με το Πέδρο Πάραμο και το Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα.

Αγαπημένα αποσπάσματα:
<< […] αφού σε τούτο το σπίτι δεν έχει πολλά να κάνεις, πέρα από το να σιγοβράζεις την οργή στα σωθικά σου.>>

<<Δεν είχε πει τίποτα, επειδή σε τούτο το χωριό, εκτός από τιποτένιοι, είναι και δειλοί και δεν σου λένε τίποτα κατά πρόσωπο παρά μόνο αν μαζευτούν πεντ’ έξι μαζί.>>

<<Ο πατέρας μου ήξερε ότι στο χρήμα αρέσει η τάξη. Προτιμά τα δουλικά χαμόγελα απ’ τις αυτάδικες ματιές.>>

<<Έκλαιγε σιγανά όπως κλαίνε οι πλούσιοι επειδή το δυνατό το κλάμα είναι για τους φτωχούς τους ανθρώπους, που ρεζιλεύονται με φασαρίες και σκηνές και δεν ξέρουν να φερθούν.>>

<<αντί να τους σέβεται ή να τους φοβάται, ο κόσμος τώρα τους λυπάται […] τους αποφεύγει και κάνει ότι δεν τους βλέπει. Όλοι το ξέρουν ότι η δυστυχία είναι κολλητική. Καρφώνεται μέσα σου και άντε να τη βγάλεις από κει.>>

Σαράκι, Λάϊλα Μαρτίνεθ, μτφρ. Ασπασία Καμπύλη εκδ. Καρνίβορα

[Σ.τ.σ.: Μοιράζομαι με τον κόσμο την αναγνωστική εμπειρία μου μόνο για βιβλία που μου άρεσαν, τα οποία διάλεξα και αγόρασα.]