Συνέντευξη στην Κική Τσάνη – Μάρτιος 2025

Η ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΕΥΛΑΜΠΙΑ ΤΣΙΡΕΛΗ ΒΟΗΘΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΚΟΤΑΔΙ ΚΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

Η εκπαιδευτικός και συγγραφέας κρατά το χέρι των μικρών αλλά και των μεγαλύτερων μαθητών της όταν αυτοί αναζητούν την ταυτότητά τους.

Μία ιστορία δεν μπορεί να είναι απολαυστική μόνο αν έχει ωραίο θέμα. Η ουσία βρίσκεται στον τρόπο που θα τη διηγηθεί κανείς, στην ψυχή που διακρίνεται πίσω από τις γραμμές ή τις λέξεις και σε αυτό το σημείο ο πομπός έχει ένα πολύ σημαντικό task: τη διατήρηση της ισορροπίας ανάμεσα στα στοιχεία του εαυτού του και των ηρώων του και τους σωστούς χειρισμούς ώστε η ιστορία του να έχει αντίκτυπο.

Σύμφωνα μάλιστα με την εκπαιδευτικό και συγγραφέα Ευλαμπία Τσιρέλη, η εξωτερίκευση μίας ιστορίας έχει πολλά στάδια από τη θεωρία μέχρι την πράξη. Η ίδια κρατά το χέρι σε εκκολαπτόμενους συγγραφείς σε ένα μαγικό ταξίδι αναζήτησης και δημιουργίας, μέσα από τα μαθήματα στο Imaginarium, το εργαστήρι που εμπνεύστηκε για να μπορέσει να… εμπνεύσει.

Όπως περιγράφει στη Vwoman, «έτσι με πήγε ο δρόμος. Πάω όπως με πάει συνήθως, γιατί καμιά φορά τα σχέδιά μας δεν βγαίνουν όπως τα προγραμματίζουμε, όμως κοιτώντας πίσω λέμε ότι τελικά “έτσι έπρεπε να γίνει”. Πρέπει να αντιλαμβάνεσαι πού χρειάζεσαι και πού ταιριάζεις», λέει χαρακτηριστικά.

Το βιογραφικό της είναι πραγματικά εντυπωσιακό, μιλά με αγάπη για τους ήρωες των βιβλίων της και μοιράζεται τις συμβουλές που δίνει τόσο στους μαθητές της στο γυμνάσιο και στο λύκειο για την ίδια τη ζωή όσο και σε αυτούς που εμπιστεύονται το εργαστήρι της για το συναρπαστικό ταξίδι της συγγραφής.

Ο ρόλος της στην κοινωνία είναι πολύπλευρος, όμως η Ευλαμπία δίνει προτεραιότητα στον σκοπό. Είναι άλλωστε και η λέξη-κλειδί που πρωταγωνιστεί στη ζωή της και προτρέπει τους γύρω της να την αφουγκραστούν και αυτοί.

Η Ευλαμπία διδάσκει θρησκευτικά και δημιουργική γραφή στη μέση ιδιωτική εκπαίδευση, στοχεύοντας να ενεργοποιήσει τη φυσική περιέργεια των μαθητών της για τον κόσμο. Παράλληλα, είναι μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και συνεργάτιδα του Πανεπιστημίου του Yale. Οι πρώιμες σπουδές της αφορούν στη Βιβλική Γραμματεία και Θρησκειολογία και ασχολείται με τους λόγους της Βίβλου στο ιστορικό, αρχαιολογικό και θεολογικό κομμάτι.

«Τώρα, επειδή έχω μελετήσει τους αρχαίους Εβραίους, την αρχαία ιστορία και το πλαίσιο της Βίβλου, έχω περάσει στη σύγχρονη ιστορία και ασχολούμαι με το Ολοκαύτωμα. Αυτό συνδυάζεται και με τα συγγραφικά μου, γιατί αυτό που κάνω στη μεταδιδακτορική μου έρευνα είναι να δημιουργήσω ένα graphic novel για μία περίπτωση επιζώντα. Σε αυτό το κομμάτι συνεργάζομαι και με το Yale», σημειώνει.

«Ο πυρήνας και η μεγάλη μου αγάπη όμως είναι η συγγραφή. Από πολύ μικρή φτιάχνω ιστορίες και γράφω, από το 2013 τις εκδίδω», αναφέρει η συγγραφέας που μετρά ήδη 10 βιβλία, ενώ τα τελευταία τρία χρόνια ασχολείται με την παιδική λογοτεχνία και συνεργάζεται με τις εκδόσεις Ίκαρος.

Το Imaginarium και η εσωτερική αναζήτηση 

«Το εργαστήρι μου το έφτιαξα πειραματικά το 2014. Είναι ένα πρόγραμμα ολοκληρωμένης ύλης πάνω στη λογοτεχνία και τη συγγραφή, αποτελείται από ένα εξάμηνο σπουδών που περιλαμβάνει τεχνικές γραφής και τα είδη της λογοτεχνίας και στη συνέχεια ένα επιπλέον πρόγραμμα, πιο προχωρημένο, όπου οι ενδιαφερόμενοι γράφουν πλέον ένα διήγημα και εκδίδεται σε συλλογές. Είναι ένα ταξίδι 11 ετών που το ξεκίνησα από το μηδέν και έφτασα πλέον να έχω περισσότερους από 500 αποφοίτους», λέει με αγάπη για το Imaginarium.

«Όλο αυτό βασίζεται σε μία ηθική, να είσαι δηλαδή καλός στο αντικείμενό σου. Δεν πρέπει να μένεις στη θεωρία, που είναι προσβάσιμη σε βιβλία και στο ίντερνετ, αλλά χρειάζεται να δώσεις βάση στην πράξη και για να διδάξει κανείς θα πρέπει να είναι συγγραφέας. Μπορείς να διδάξεις μόνο ιστορία της λογοτεχνίας, αλλά όχι την ουσία. Στο εργαστήρι πειραματιζόμαστε, πολεμάμε τις αδυναμίες, βρίσκουμε την ταυτότητα του καθενός», τονίζει και μοιράζεται το μυστικό της επιτυχίας.

«Έχω να διαχειριστώ ενήλικες και πάρα πολύ διαφορετικούς ανθρώπους. Αυτό χτίζεται με την εμπειρία ώστε να μην απογοητευτεί κάποιος ή να μην παρεξηγηθεί. Θέλει ιδιαίτερη προσέγγιση καθώς κάποιος μπορεί να είναι σε άμυνα να αποδεχθεί τις αδυναμίες του και χρειάζεται αγάπη και προσοχή στη λεπτομέρεια. Με ενδιαφέρει πρώτα ο άνθρωπος», σημειώνει στη Vwoman και κάνει μία σημαντική παρατήρηση.

«Όταν ξεκινάμε πρωτόλεια κείμενα και εξωτερικεύουμε αυτό που μας πονάει και μας προβληματίζει είναι μία μορφή ψυχοθεραπείας. Όταν περνάμε σε ένα άλλο επίπεδο τα πράγματα αλλάζουν. Το γράψιμο για μένα είναι αυτογνωσιακό. Όσο σκαλίζεις τόσο πονάς, γιατί συνειδητοποιείς πράγματα και αυτό δεν είναι εύκολο. Στη συγγραφή όμως τα παίρνεις και τα μετουσιώνεις. Παίζουν ρόλο τα προσωπικά βιώματα στη λογοτεχνία και φαίνεται μέσα στις γραμμές ότι εδώ υπάρχει ψυχή. Ο αναγνώστης το αντιλαμβάνεται με έναν μαγικό τρόπο και ταυτίζεται όταν η ιστορία έχει βάθος. Οπότε η συγγραφή μπορεί να χαρακτηριστεί στην αρχή ως ψυχοθεραπεία, στην πορεία όμως χρειάζεται κόπος και αυστηρή δουλειά και με τον εαυτό μας και με την ιστορία γιατί στην τελική δεν πρέπει να είναι ένα κείμενο αυτοανάλυσης και αυτοβελτίωσης, αλλά πρέπει να είναι λογοτεχνία», λέει η Ευλαμπία και αναφέρει πως στο εργαστήρι διδάσκονται όλα τα είδη κειμένου, με την ίδια να ξεχωρίζει τον μαγικό ρεαλισμό και τη γοτθική λογοτεχνία, που αγαπά και η πλειονότητα των μαθητών της.

Η έμπνευση και η… σπηλιά μας

Αν μιλήσει κανείς με την Ευλαμπία, εύκολα καταλαβαίνει τον ενθουσιασμό της για την παιδική λογοτεχνία.

Εμπνέεται άλλωστε από την οικογένεια, την παιδική ηλικία, τη θέση του κάθε ανθρώπου στον κόσμο και «την αποδοχή του εαυτού μας και του σκοταδιού μας», όπως η ίδια λέει. «Δεν γίνεται να είμαστε πάντα χαρούμενοι. Είναι και αυτό στη ζωή και θέλω να το καταλάβουν και τα παιδιά. Ότι είναι οκ να μην νιώθουμε καλά, αλλά πρέπει να το εξωτερικεύουμε και να βρίσκουμε τους ανθρώπους που μπορούν να μας ακούσουν», συμπληρώνει.

Δίνει μάλιστα το παράδειγμα του αγαπημένου της ήρωα, του Εδουάρδου, που μέσα από δύο βιβλία –«Ο Εδουάρδος και η Μεγάλη Σπηλιά» και «Ο Εδουάρδος και η Μεγάλη Διάσωση» (εκδόσεις Ίκαρος)– περνάει πολύ ουσιαστικά μηνύματα.

«Έφτιαξα έναν ήρωα που είναι αφανής, πολύ φοβισμένος και δεν ξέρει ποιος είναι. Πρόκειται για υιοθετημένο ποντικάκι, που όμως στην πορεία και μετά από μία μεγάλη περιπέτεια ανακαλύπτει ότι δεν είναι τελικά ποντίκι αλλά νυχτερίδα και μπαίνει σε μία σπηλιά και ανακαλύπτει τον εαυτό του. Η σπηλιά είναι σύμβολο και προσωπικά τοποθετώ σύμβολα και μοτίβα στα βιβλία. Για να βρεις πού ανήκεις πρέπει να βγεις από το comfort zone σου και να αντιμετωπίσεις τους φόβους σου και ο Εδουάρδος με έκανε καλύτερο άνθρωπο», λέει χαρακτηριστικά.

«Ήταν αυτονόητο ότι θα γίνω συγγραφέας»

Η Ευλαμπία γεννήθηκε και μεγάλωσε στα Γιαννιτσά, ωστόσο έζησε όλη την ενήλικη ζωή της στη Θεσσαλονίκη με μία ενδιάμεση στάση στο Εδιμβούργο και χαρακτηρίζει τη Σκωτία ως τη χώρα των ονείρων της.

«Στη Θεσσαλονίκη μου αρέσει που υπάρχει μία ποιότητα ζωής ως προς τον χρόνο και τις ανθρώπινες σχέσεις. Με συγκινεί η ιστορία της που περιλαμβάνει όλο αυτό το καλειδοσκόπιο των λαών και αυτή τη διαδοχή. Θα ήθελα να έχει περισσότερο διατηρημένα τα ιστορικά της κτήρια, να είναι πιο καθαρή και μου αρέσει πολύ το φαγητό, οι αμέτρητες επιλογές της. Δυστυχώς δεν υπάρχουν διοργανώσεις σε σχέση με το βιβλίο και είμαστε πολύ πίσω στον πολιτισμό σε σχέση με την Αθήνα. Ξεροσταλιάζουμε για την Έκθεση Βιβλίου και είναι κρίμα που συγγραφείς στη Θεσσαλονίκη είναι αποκομμένοι, γιατί αν δεν είσαι συγγραφέας στην Αθήνα παλεύεις με τα θηρία», σημειώνει.

Για την ίδια όμως η ενασχόληση με τη συγγραφή ήταν καρμική.

«Μεγάλωσα σε μία οικογένεια που είχαμε πολύ έντονο το storytelling. Πηγαίναμε στο βουνό και λέγαμε ιστορίες γύρω από τη φωτιά. Όντως έτσι μεγάλωσα και θυμάμαι πολύ ωραία τα παιδικά μου χρόνια. Σκάρωνα ιστορίες, άκουγα ή μου διάβαζαν και κάπως έτσι ξεκίνησα να τις γράφω κι εγώ. Ήξερα από μικρή τι ήθελα να κάνω: να λέω ιστορίες και ήμουν καλή σε αυτό. Οπότε όταν έβγαλα το πρώτο μου βιβλίο όλοι μου είπαν “ναι αυτό είσαι”. Ήταν αυτονόητο ότι θα γίνω συγγραφέας. Φυσικά, πρέπει να το χτίσεις, χρειάζεται πολλή μελέτη, πολύ γράψιμο και το ένα έφερε το άλλο με πολύ κόπο γιατί τουλάχιστον το πρώτο καιρό δεν μπορείς να ζήσεις μόνο από αυτό. Μπορεί να είχα χίλιες δυσκολίες, να ζούσα σε ένα σκοτεινό τούνελ αλλά στο βάθος έβλεπα το φως και ήξερα πού θα φτάσω. Και αυτό είναι ο σκοπός, να δουλεύουμε μεθοδικά για να οδηγηθούμε εκεί που θέλουμε. Όταν έχεις σκοπό βοηθά να ανταπεξέλθεις και στις δυσκολίες της ζωής σου, γιατί ό,τι και να γίνει, ξέρεις ποια είναι η αποστολή σου», λέει η Ευλαμπία.

Αυτή είναι άλλωστε και η προτροπή της προς όλους. «Η ζωή είναι απρόβλεπτη, μπορεί να έρθουν καλύτερες ή χειρότερες μέρες αλλά δεν υπάρχει άνθρωπος χωρίς σκοπό. Όλοι έχουμε έναν λόγο που είμαστε εδώ, ωστόσο ο σκοπός είναι μοναχικός, δηλαδή έχει να κάνει με εμάς. Πρέπει να σκάψει ο καθένας βαθιά μέσα του, στην παιδική του ηλικία, στο τι πραγματικά είναι και νομίζω ότι αν γνωρίζουμε τι είμαστε, αγαπάμε και συγχωρούμε τον εαυτό μας και το παρελθόν. Μπαίνουμε στη σπηλιά και βγαίνουμε στο φως, γινόμαστε καλύτεροι και έτσι μπορούμε να βοηθήσουμε και τους άλλους», καταλήγει.