Με μεγάλη χαρά παρουσιάζουμε το νέο βιβλίο των αποφοίτων 2023-24 του Εργαστηρίου Συγγραφής Imaginarium. Η 11η συλλογή διηγημάτων μας, με τίτλο “Σ’ έναν δρόμο, μια φορά…” από τις εκδόσειςΚύφαντα.
ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ στον συγγραφέα Νίκο Μούρα για τη φωτογραφία του εξωφύλλου μας.
Το βιβλίο θα παρουσιαστεί στο πλαίσιο της εκδήλωσης αποφοίτησης των σπουδαστών, που θα λάβει χώρα στο The Caravan (αίθουσα Καραβάν Σαράι), Ρεμπέλου 1 στη Θεσσαλονίκη, την Κυριακή 22 Δεκεμβρίου και ώρα 12 το μεσημέρι.
Την εκδήλωση θα χαιρετίσει ο εκδότης των Κυφάντων, Γιάννης Χουτόπουλος, ενώ θα μιλήσουν εκπρόσωποι των απόφοιτων-συγγραφέων, Αγγελική Βελισσαρίου, Χριστίνα Λουιζάκη και Χριστίνα Πέσιου, καθώς και η υπεύθυνη του Εργαστηρίου και συγγραφέας, Ευλαμπία Τσιρέλη.
Οι παρακάτω σκέψεις και προβληματισμοί δεν έχουν χαρακτήρα επίκρισης, αλλά περισσότερο ενημέρωσης, γιατί δεν είναι όλοι υποχρεωμένοι να έχουν γνώση της λογοτεχνίας, των βιβλίων και των ειδών. Θεωρώ υποχρέωση των δασκάλων, των συγγραφέων, αλλά και του κόσμου του βιβλίου γενικότερα, να επιμορφώνει το κοινό με κάθε ευκαιρία.
Άξια μελέτης είναι η προσέγγιση που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στην αναγνωστική κουλτούρα μας. Φαίνεται πως έχουμε μπερδέψει τη λογοτεχνία με το δοκίμιο. Συχνά, υποψήφιοι αναγνώστες ζητούν από τον βιβλιοπώλη ‒ή σε ομάδες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης‒ βιβλία για συγκεκριμένο σκοπό και με συγκεκριμένο δίδαγμα. Αναζητούν συγκεκριμένες απαντήσεις: Ένα βιβλίο για την πρώτη μέρα στο σχολείο ή Ένα βιβλίο για τη διαχείριση του χωρισμού. Και άλλοι ‒βιβλιοπώλες που δεν είναι «διαβασμένοι» ή απλοί αναγνώστες που θέλουν απλά να βοηθήσουν‒ απαντούν με τίτλους δηλωτικούς του θέματος και εκεί σταματούν οι προτάσεις. Π.χ.: <<Πρώτη μέρα στο σχολείο>> ή <<Το ηλιοβασίλεμα μιας σχέσης>> (Οι τίτλοι είναι εντελώς φανταστικοί).
Η λογοτεχνία δεν λέει, αλλά δείχνει
Ας καταλάβουμε ότι τα θέματα που αγγίζει ένα λογοτεχνικό βιβλίο μπορεί να είναι πολλά και όχι μόνο ένα. Ή ότι ένα λογοτεχνικό βιβλίο δεν γράφεται από τον συγγραφέα του για να λύσει ένα πρόβλημα ή για να δώσει απαντήσεις. Το αν επικοινωνεί προβληματισμούς και δίδει κάποιες απαντήσεις μέσα από τη δράση των ηρώων, αυτό είναι άλλο πράγμα. Εννοείται πως περιέχει και απόψεις του συγγραφέα ο οποίος, μέσω της μυθοπλασίας του, μπορεί π.χ. να πάρει θέση απέναντι σε ένα κοινωνικό φαινόμενο (και καλό είναι να γίνεται αυτό). Εξάλλου, πολλά λογοτεχνικά βιβλία έχουν επηρεάσει συνειδήσεις και έχουν ανατρέψει καθεστώτα.
Υπάρχει και το ιστορικό μυθιστόρημα ή βιβλία που η δράση τους τοποθετείται σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Εδώ το ενδιαφέρον του αναγνώστη για την εποχή ή το είδος είναι επίσης άλλη υπόθεσηˑ ξέρει τι ζητάει, ξέρει τι μελετάει. Είναι προσωπικό γούστο και ενδιαφέρον. Όχι λύσεις σε προβλήματα και συγκεκριμένα θέματα.
Πώς επιλέγω το βιβλίο και πώς γίνομαι συνειδητός αναγνώστης λογοτεχνίας;
Ας απολαύσουμε τις ιστορίες που δεν έχουν διδακτισμό. Ας ανακαλύψουμε και ας αγαπήσουμε συγγραφείς, ας γνωρίσουμε τα είδη, τις φόρμες και τα ύφη, ας αγαπήσουμε και ας ταυτιστούμε με ήρωες γι’ αυτό που είναι και γι’ αυτά που μας ενώνουν μαζί τους, ας αφήσουμε την αφήγηση και τον χωροχρόνο του βιβλίου να μας συναρπάσουν. Ένα λογοτεχνικό βιβλίο υπάρχει για να σε μαγέψει με την ομορφιά του λόγου και της αφήγησης. Κι εκεί μέσα, μπορεί να βρεις κάπου τον εαυτό σου, να συνομιλήσεις και να πάρεις τις απαντήσεις που θέλεις. Ας ψάξουμε μέσα στη δράση των ηρώων να βρούμε τι ωφέλιμο μπορούμε να κρατήσουμε.
Η εξειδίκευση και η άμεση απάντηση σε ένα ζήτημα υπάρχει στο δοκίμιο που αναπτύσσει ένα συγκεκριμένο θέμα και εκφράζει ενδεχομένως και τη γνώμη του συγγραφέα, την καθοδήγηση ή τη συμβουλή του. Μπορούμε λοιπόν, την επόμενη φορά που χρειαζόμαστε μια λύση, μία γνώμη σε ένα πρόβλημα, να αναζητήσουμε ένα δοκίμιο, μια επιστημονική μελέτη αντίστοιχης θεματολογίας με αυτό που μας απασχολεί.
Από την πλευρά του συγγραφέα
Ο λογοτέχνης αποφεύγει να λέει, να μιλάει με διδακτισμόγια να συμβουλεύσει και να δώσει λύσεις. Αφήνει τους ήρωες και τη δράση να σου δείξουν, να σε προβληματίσουν.
Πολλοί συγγραφείς, βλέποντας την τάση αυτή του κοινού να ζητούν βιβλία με συγκεκριμένο θέμα, πέφτουν στην παγίδα και ξεκινούν ανάποδα. Δηλαδή ασχολούνται με το δίδαγμα (το θέμα που θα τραβήξει και θα πουλήσει) και όχι με τη σωστή ανάπτυξη των ηρώων και της ιστορίας. Έχουν γεμίσει τόσο πολύ τα ράφια των βιβλιοπωλείων με τέτοια “δοκιμιακή” λογοτεχνία που δίνει απαντήσεις, ώστε πλέον η τέχνη μοιάζει αχρείαστη και ακατανόητη μάλιστα πολλές φορές.
Είναι πολύ εύκολο να πέσει ένας συγγραφέας σε αυτή την παγίδα του «ανάποδα». Το αποτέλεσμα, κατά πάσα πιθανότητα, θα είναι μια ιστορία χωρίς προσωπικότητα, αφού οι ήρωες θα φέρονται και θα δρουν σαν φελλοί ή νούφαρα, δηλαδή θα υπάρχουν μόνο στην επιφάνεια για να επιτελέσουν έναν και μόνο σκοπό: να δώσουν την απάντηση στο πρόβλημα που έχει τεθεί. Θα είναι πιθανότατα μονοδιάστατοι, πολυλογάδες και θα υπάρχει μεγάλο πρόβλημα με την εστίαση.
Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως δεν μπορεί ένα συγκεκριμένο θέμα να εμπνεύσει τον συγγραφέα ως αφορμή. Από εκεί και πέρα όμως είναι θέμα διαχείρισης, ικανότητας και τεχνικής το αν το θέμα θα καταπιεί εν τέλει την ιστορία.
Τι γίνεται με τα παιδικά βιβλία;
Σε όλο αυτό, επιφυλάσσομαι για κάποια παιδικά βιβλία που απευθύνονται σε μικρές ηλικίες και εστιάζουν σε ανάπτυξη δεξιοτήτων, αυτοφροντίδα κ.λπ. Εκεί, ναι, μπορώ να τα αναζητήσω ανάλογα με το θέμα τους ίσως. Όμως και εδώ παρατηρώ ένα άλλο πρόβλημα: τα περισσότερα απευθύνονται στους γονείς ή στους νηπιαγωγούς και τους δασκάλους, δίδοντας οδηγίες στην ουσία. Δεν επικοινωνούν απευθείας με το παιδί. Και εδώ χωράει μεγάλη συζήτηση. Θέλουμε παιδιά που θα τους λέμε τι να κάνουν και θα τα καθοδηγούμε μια ζωή ή θέλουμε παιδιά σκεπτόμενα που θα προβληματίζονται και θα αναπτύσσουν δεξιότητες μέσα από την ανακάλυψη; Ας στοχαστούμε, γονείς, εκπαιδευτικοί και συγγραφείς. Η ευθύνη εξάλλου είναι κοινή.
Ευλαμπία Τσιρέλη
συγγραφέας, Δρ Α.Π.Θ., δασκάλα συγγραφής.
Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στο ηλεκτρονικό περιοδικό viewtag.gr
[Απαγορεύεται η αναδημοσίευση –σε έντυπη ή ψηφιακή μορφή- του συνόλου ή μέρους του παρόντος άρθρου χωρίς την αναφορά του ονόματος της συντάκτριας.]
Η διαδρομή Αθήνα-Θεσσαλονίκη ήταν η πιο σύντομη πια στην επικράτεια, μόλις δύο ώρες με το τρένο. Λίγο παραπάνω από μια πτήση. Ως το ασφαλέστερο μέσο μετακίνησης, η Μαρία, που φοβόταν τα ύψη, επέλεγε πάντα το τρένο για να επιστρέψει στη Θεσσαλονίκη, για δύο λόγους: για να μη φοβάται και για να μην ξεχνάει.
Ήταν σαν να κυλά κανείς πάνω σε σύννεφα. Οι μαγνήτες του τρένου τού επέτρεπαν να αιωρείται πάνω από τις ράγες και να αναπτύσσει ταχύτητες εξωπραγματικές. Ο επιβάτης δεν μπορούσε να δει έξω από το παράθυρο, όλη η διαδρομή ήταν κλειστή μέσα σε ένα σκοτεινό τούνελ, και μονόδρομη. Καμία αμαξοστοιχία δεν συναντούσε την αντίθετη. Αντί για παράθυρα, υπήρχαν οθόνες που έδειχναν τοπία σε φυσιολογική ταχύτηταˑ δάση και λίμνες, πόλεις και χωριά, ποτάμια και βουνά χρωματισμένα από όλες τις εποχές. Ένα πραγματικό, κινηματογραφημένο τοπίο, ετεροχρονισμένο και ψηφιακό.
Λίγα λεπτά πριν τη Θεσσαλονίκη, οι οθόνες έδειχναν ένα μέρος που παλιά λεγόταν <<Τέμπη>>. Ψηλοί γκρίζοι βράχοι και κάτω ένα φαράγγι με ένα όμορφο ποτάμι γεμάτο πλατάνια. Οι οθόνες τρεμόπαιξαν και κόλλησαν στην ίδια εικόνα: ένας γεροπλάτανος, σχισμένος στα δύο. Το μισό δέντρο κειτόταν μαύρο στο έδαφος ενώ το άλλο μισό ήταν όρθιο και ζωντανό.
«Αγαπητοί επιβάτες, ζητούμε συγνώμη για το τεχνικό πρόβλημα στην ψηφιακή προβολή τοπίου», μια φωνή ενημέρωνε πως θα διορθωνόταν άμεσα. Η Μαρία ήξερε πως στο σημείο οι οθόνες πάντα εμφάνιζαν βλάβη και κολλούσαν στην ίδια εικόνα. Και τα ηλεκτρονικά του τρένου το ανάγκαζαν να επιβραδύνει. Εκατό χρόνια είχαν περάσει. Κάποιοι μιλούσαν για στοίχειωμα. Για το δέντρο που σταματούσε τα τρένα, από τότε που εκείνη η αμαξοστοιχία είχε πέσει επάνω του και είχε κάψει το μισό του σώμα. Όμως το άλλο μισό είχε κατεβάσει τα κλαδιά του να πιαστούν τα παιδιά. Τα νέα παιδιά που έβγαιναν μέσα απ’ τις φωτιές και τα χαλάσματα, να σωθούν από τη σύγκρουση.
Ευλαμπία Τσιρέλη
[Από τη συλλογή μικροδιηγημάτων ΦΩΣ και ΣΚΟΤΑΔΙ του Εργαστηρίου Συγγραφής Imaginarium, εκδόσεις Κύφαντα.]
Εικόνα: Δεντράκια που φυτεύτηκαν στον τόπο του δυστυχήματος, στη μνήμη των θυμάτων. Πηγή: thetoc.gr
Ποια οικογένεια είχατε στο μυαλό σας όταν γράφατε την «Οικογένεια Άντερσον»;
Όχι κάτι συγκεκριμένο, αλλά σίγουρα στοιχεία από διάφορα μοτίβα οικογένειας: Από τη δική μου, πατρική οικογένεια, και τη σχέση μου με τα αδέρφια μου, λίγο από οικογένεια Άνταμς και στοιχεία από μια ιδεατή ‒στα δικά μου μάτια και πρότυπα‒ οικογένεια.
Επιλέγετε, το «μυστικό» του βιβλίου να το ανακαλύψουν πρώτα τα παιδιά. Γιατί;
Σε ένα παιδικό βιβλίο με ήρωες παιδιά, αυτοί πρέπει να βρίσκονται πάντα στο προσκήνιο γιατί οι χαρακτήρες τους, η συμπεριφορά και η δράση τους είναι σημεία αναφοράς για τους μικρούς αναγνώστες. Επιπλέον, το ότι στην ιστορία τα αδέρφια λειτουργούν ανεξάρτητα από τους γονείς ‒σε ασφαλή πλαίσια‒ και έχουν τα δικά τους αδερφικά μυστικά και περιπέτειες, είναι πάντα καταστάσεις συναρπαστικές στην παιδική ηλικία. Και για εμάς τους μεγάλους είναι συναρπαστικό φυσικά, γιατί αυτές οι αναμνήσεις μάς έχουν μείνει: οι κρυφές συζητήσεις, οι «ανακαλύψεις», οι νύχτες που κοιμηθήκαμε πολύ αργά λέγοντας ιστορίες.
Πώς γεννήθηκε η «Οικογένεια Άντερσον»;
Γεννήθηκε από έναν συνδυασμό ιδεών και αναμνήσεων: Από κάτι που μου είχε πει μια μέρα ο μεγάλος μου αδερφός για να με τρομάξει (αγαπημένη συνήθεια των μεγάλων αδερφών) ‒το οποίο έμεινε μέσα μου και αναδύθηκε την κατάλληλη στιγμή‒, από κάτι που ξεκίνησα να γράφω για ένα σπίτι όταν ζούσα στο Εδιμβούργο, και από ένα μεγάλο όνειρο, να ζήσω κάποτε έστω για λίγο σε μια έπαυλη με πολλά δωμάτια που θα εξερευνώ κάθε μέρα. Πάντα με συνάρπαζαν τα δωμάτια με τις ντουλάπες και τα μπαούλα, τις βιβλιοθήκες και τα παλιά πράγματα.
Γιατί επιλέξατε τη Σκωτία για πατρίδα των ηρώων του βιβλίου σας;
Αρχικά, ταίριαξε στην ιστορία. Όμως, δεν μπορώ να πω ότι είναι μόνο αυτός ο λόγος. Έχω μια ιδιαίτερη σχέση με τη Σκωτία, που ξεκίνησε σε νεαρή ηλικία, με μια ανεξήγητη τάση προς εκείνα τα μέρη. Στα 23 μου κατάφερα να ζήσω για λίγο εκεί με αφορμή ένα σύντομο μεταπτυχιακό πρόγραμμα. Γενικά έχω μελετήσει πολύ την κελτική μυθολογία, τους θρύλους και την παράδοση, τα μεγαλιθικά μνημεία, τη γαελική διάλεκτο της Σκωτίας, τη μουσική, τη νεότερη ιστορία και, φυσικά, τη λογοτεχνία και την ποίηση. Όποτε μπορώ, πηγαίνω αλλά το μεγάλο όνειρο είναι να εγκατασταθώ κάποια στιγμή μόνιμα ή, έστω, για κάποιο μεγάλο διάστημα. Μέσα από την ιστορία των Άντερσον είχα την ευκαιρία να «ζήσω» για λίγο εκεί, προσπαθώντας φυσικά να μοιραστώ όλα τα βασικά χαρακτηριστικά της κουλτούρας, όπως τα οικόσημα και τις φατρίες, την κουζίνα, τα τοπία κ.ά.
Αν «φέρνατε» το βιβλίο στην Ελλάδα, ποια περιοχή θα μπορούσε να φιλοξενήσει τους ήρωές σας;
Δύσκολο να προσαρμοστεί η ιστορία αυτή σε κάτι ελληνικό. Σίγουρα θα την τοποθετούσα σε παλαιότερη εποχή, στην επαρχία, σε κάποιο αρχοντικό σε ένα ορεινό μυστηριώδες χωριό. Απλά οι χαρακτήρες και όλη η δράση θα άλλαζαν τελείως καθώς κάθε ιστορία επικαιροποιείται, προσαρμόζεται και νοηματοδοτείται μέσα στο δικό της χωροχρονικό πλαίσιο.
Πώς μαθαίνει ένα παιδί να γίνει αναγνώστης;
Θεωρώ ότι η αναγνωστική παιδεία καλλιεργείται πολύ πριν πιάσει το παιδί βιβλίο στα χέρια του. Σαφώς μιμείται, αργά ή γρήγορα, αυτό που βλέπει κάθε μέρα από το οικογενειακό του περιβάλλον. Ωστόσο, από τη νηπιακή ηλικία έχω δει πως βοηθάει πολύ η συζήτηση, ενώ η διερευνητική δεξιότητα μπορεί να καλλιεργηθεί πολύ εύκολα μέσα στη φυσική περιέργεια των παιδιών (όλα είναι μυστήρια για ένα παιδί!), με συχνές βόλτες στη φύση και παρατήρηση της γης αλλά και του ουρανού, και αφήγηση (storytelling). Ομοίως, στην πρώιμη και μέση παιδική ηλικία μπορούμε να ενθαρρύνουμε τη βιωματική μάθηση, να ενεργοποιήσουμε της φαντασία και την ευρηματικότητα, ώστε τα παιδιά να αναπτύξουν δεξιότητες (οι δεξιότητες των ανθρώπων τείνουν να εκλείψουν, όπως και η χειρόγραφη γραφή – τρομακτικό). Σημαντικό είναι να μην τους δίνουμε έτοιμες απαντήσεις στις ερωτήσεις τους, αλλά να ενθαρρύνουμε την προσεκτική παρατήρηση και ανακάλυψη.
Όλα αυτά μπορεί να φαίνονται άσχετα με τα βιβλία, αλλά δεν είναι. Τα βιβλία μιλούν για τον κόσμο και τις ανθρώπινες σχέσεις. Ο κόσμος όμως και οι ανθρώπινες σχέσεις πρέπει να ενδιαφέρουν τον υποψήφιο αναγνώστη. Στην προεργασία που περιγράφηκε πιο πάνω, δουλεύουμε ακριβώς πάνω σε αυτή την κινητοποίηση της περιέργειας και του ενδιαφέροντος. Και, όταν λέω «δουλεύουμε» εννοώ όλοι: γονείς, εκπαιδευτικοί, επαγγελματίες που εργάζονται με παιδιά.
Ποια είναι τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ένας συγγραφέας στην Ελλάδα;
Αν δεν βρίσκεται σε έναν εκδοτικό οίκο όπου τον σέβονται, τον αγαπούν και τον πιστεύουν, αντιμετωπίζει πολλά και αυτονόητα προβλήματα. Γενικότερα όμως το βιβλίο είναι υποβαθμισμένο στη χώρα μας. Ο συγγραφέας δεν μπορεί εύκολα να έχει υπόσταση επαγγελματία. Δηλαδή να βιοπορίζεται από τη συγγραφή. Πρέπει να δουλεύει πάντοτε σε κάτι άλλο για να βγάζει τα προς το ζην. Και αυτό, όταν είσαι μάχιμος συγγραφέας, όταν βγάζεις δηλαδή παραγωγή, μπορεί να είναι εξαντλητικό και ψυχοφθόρο. Ορισμένοι είμαστε τυχεροί που το βιοποριστικό μας επάγγελμα σχετίζεται με τα βιβλία, την εκπαίδευση ή τον πολιτισμό.
Ποι@ είναι @ ιδανικ@ αναγνώστ@ για τα βιβλία σας;
Σχετικά με τα παιδικά βιβλία μου, θέλω να πιστεύω πως όλοι οι άνθρωποι, μεγάλοι και μικροί, είναι ιδανικοί αναγνώστες καθώς ο στόχος και η επιθυμία μου πάντα είναι να φτιάχνω βιβλία-φωλιές, ιστορίες-καθρέφτες, κλασικές περιπέτειες που όλοι αγαπήσαμε και αγαπάμε. Δεν ξέρω αν τα καταφέρνω, ο χρόνος θα δείξει.
Ποια είστε; Μπορείτε να μας «συστηθείτε» μέσα από 5 έργα τέχνης που σας περιέχουν;
1.Tο ποίημα «Άνναμπελ Λη» του Ε.Α. Poe, 2. οι πίνακες του Arnold Böcklin ‒κυρίως αυτοί με φεγγαρόφωτο και αγριεμένη θάλασσα (υπάρχει και μέσα στους Άντερσον ένας), 3. οι αρχαιότητες τέχνης της Ασσυριακής και Βαβυλωνιακής παράδοσης, 4. η μουσική και η φιλοσοφία του David Bowie και 5. η ταινία «2001: H Οδύσσεια του Διαστήματος» του Stanley Kubrick.
Τι φοβάστε και πώς αντιμετωπίζετε τους φόβους σας;
Φοβάμαι κυρίως τις ανίατες ασθένειες και τα ατυχήματα. Οτιδήποτε δηλαδή ξεφεύγει από τον έλεγχό μου. Τον θάνατο τον έχω φιλοσοφήσει αρκετά όπως και την απώλεια, αλλά δεν μπορώ να πω ότι δεν τον φοβάμαι. Θα έλεγα πως, σχεδόν ασυναίσθητα και ενστικτωδώς, έχω αναπτύξει ένα σύστημα μετουσίωσης των φόβων σε διαρκή δημιουργικότητα, σε συμβολισμό, σε όρεξη για ζωή και ανακάλυψη. Εξάλλου, όπως γίνεται και στους Άντερσον, βγαίνοντας κανείς μέσα από το σκοτάδι, βλέπει τον κόσμο ακόμα πιο φωτεινό.
Ένα ταξίδι στα βάθη του χρόνου και στους μύθους των λαών.
Τι είναι αυτό που οδηγεί τον άνθρωπο να φτιάξει μύθους και ιστορίες; Τι κοινό έχουν; Γιατί οι μύθοι μας αφορούν; Υπάρχουν μύθοι σήμερα και ποια η σχέση τους με τη σύγχρονη λογοτεχνία;
Αυτά και άλλα πολλά είναι τα ερωτήματα που θα μας απασχολήσουν σε αυτό το συναρπαστικό ταξίδι ενώ, παράλληλα, θα προσπαθήσουμε να μεταμορφώσουμε και να αναδιηγηθούμε μύθους σε σύγχρονα κείμενα.
Το σεμινάριο απευθύνεται σε συγγραφείς, σε μελετητές μυθολογίας και προφορικής παράδοσης, σε αφηγητές, σε ασκούμενους συγγραφείς που αναζητούν πηγή έμπνευσης και σε όσους αγαπούν τις ιστορίες!
Μερικές από τις ενότητες που θα μελετηθούν: • απαρχές του μύθου και εξέλιξη • μοτίβα στους μύθους των λαών και αρχέτυπα • δομή του μύθου – το ταξίδι του ήρωα – αρχές του storytelling • αναδιήγηση, διασκευή, επικαιροποίηση, ανανοηματοδότηση στη σύγχρονη λογοτεχνία • πειραματισμός
Μειωμένα δίδακτρα σε αποφοίτους και σπουδαστές του Εργαστηρίου.
Παρέχεται βεβαίωση συμμετοχής και έκπτωση σε επόμενα σεμινάρια.
Εισηγήτρια: Ευλαμπία Τσιρέλη – Διδάκτωρ Βιβλικής Γραμματείας και Θρησκειολογίας με ειδίκευση στους μύθους της αρχαίας Εγγύς Ανατολής και τη Βίβλο, συγγραφέας των εκδόσεων Ίκαρος και Αρμός, εκπαιδευτικός, συντονίστρια εργαστηρίων συγγραφής από το 2014. Δείτε περισσότερα: https://evlampiatsireli.com/
Ήρθε η αγαπημένη στιγμή του έτους! Άλλο ένα μεγάλο σεμινάριο Παραμυθιού και Παιδικής Λογοτεχνίας!
ONLINE ΜΕΣΩ ZOOM
3 ημέρες
Ιστορία του Παραμυθιού και Σύγχρονη Παιδική Λογοτεχνία
Ανάλυση δομής και χαρακτηριστικών του – Ηλικιακές ομάδες
Πειραματισμός στη συγγραφή, διασκευή, αναδιήγηση
ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΣΕ εκπαιδευτικούς όλων των ειδικοτήτων, σε γονείς, σε φοιτητές παιδαγωγικής, σε ηθοποιούς και αφηγητές, σε συντονιστές λεσχών ανάγνωσης παιδικού βιβλίου, σε επιμελητές παραμυθιών, σε εικονογράφους, σε ασκούμενους συγγραφείς, σε συγγραφείς που έχουν εκδώσει, και σε όποιον πειραματίζεται με τη φαντασία, αγαπά την παιδική λογοτεχνία και δεν ξέχασε ποτέ το παιδί μέσα του! (Δεν απαιτούνται ιδιαίτερες συγγραφικές ικανότητες, μόνο όρεξη για μάθηση και περιπέτεια)
Για επιπλέον πληροφορίες, είναι απαραίτητη η συμπλήρωση της φόρμας “δήλωση συμμετοχής” παρακάτω.
Εκπτώσεις σε όσους έχουν παρακολουθήσει άλλα σεμινάρια του Imaginarium και σε σπουδαστές του ολοκληρωμένου προγράμματος.
Παρέχεται βεβαίωση συμμετοχής.
Η Ευλαμπία Τσιρέλη είναι Δρ Α.Π.Θ., συγγραφέας, εκπαιδευτικός και δασκάλα συγγραφής. Διδάσκει δημιουργική γραφή και συγγραφή τα τελευταία 10 χρόνια στο εργαστήρι της, το Εργαστήρι Συγγραφής Imaginarium. Πραγματοποιεί ομιλίες, σεμινάρια και εργαστήρια σχετικά με τον μύθο, τη λαϊκή παράδοση, τη μυθοπλασία και το παραμύθι (Κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη, Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, TedXAuth, ComiCon, Δήμοι και Μουσεία). Εφαρμόζει τη δημιουργική γραφή ως εκπαιδευτικό εργαλείο σε σχέδια διδασκαλίας, έχει συνεργαστεί με την Action Art και την Ελληνική Βιβλική Εταιρία, μεταφράζει και επιμελείται βιβλία. Σήμερα είναι συνεργάτιδα του Πατριαρχικού Ιδρύματος Πατερικών Μελετών στα εκπαιδευτικά προγράμματα, ενώ έχει πραγματοποιήσει επιμορφώσεις εκπαιδευτικών και φοιτητών. Βιβλία της κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Ίκαρος, Αρμός και Ελληνική Βιβλική Εταιρία. Βιβλία των σπουδαστών του εργαστηρίου της κυκλοφορούν από τις εκδόσεις iWrite και Κύφαντα.
Φέτος (2023-2024) γιορτάζουμε τα 10 χρόνια του Εργαστηρίου μας, με μια μεγάλη εκδήλωση με φιλανθρωπικό σκοπό, όπου θα παρουσιάσουμε μια συλλεκτική έκδοση και, φυσικά, θα σβήσουμε τα κεράκια της τούρτας μας.
Η ΙΣΤΟΡΙΑ
Το Εργαστήρι δημιουργήθηκε το 2014, δειλά τότε, όταν κανένα άλλο τόσο ολοκληρωμένο και μεγάλο εργαστήρι γραφής δεν λειτουργούσε. Πολύ γρήγορα, ο κόσμος το εμπιστεύθηκε και το αγάπησε, ενώ το πρόγραμμα έδινε καρπούς ήδη από το 2015 με την έκδοση της πρώτης ανθολογίας διηγήματος.
Κάθε χρόνο, με κάθε νέο κύκλο σπουδαστών, έθετα έναν στόχο: να γίνομαι πρώτα εγώ καλύτερη. Να μελετώ και να πειραματίζομαι ως συγγραφέας, ώστε να μπορώ έπειτα να μεταδώσω στους μαθητές. Έμαθα πολλά και από τους ίδιους με τον καιρό. Ο καλύτερος τρόπος, λένε, για να μάθεις σε βάθος κάτι, είναι να το διδάξεις. Ωστόσο, ένας δάσκαλος συγγραφής πρέπει να είναι και συγγραφέας. Διότι, άλλο το εργαλείο της δημιουργικής γραφής και η εφαρμογή της σε διάφορους γνωστικούς τομείς, και άλλο η συγγραφή ενός ολοκληρωμένου διηγήματος, νουβέλας, μυθιστορήματος.
Το εργαστήρι, χρόνο με τον χρόνο, μεγάλωνε τόσο πολύ που δεν το πίστευα. Και άλλες συλλογές διηγημάτων προέκυψαν, πολλές ιστορίες, πολλές ασκήσεις, πολλές παρέες, ζεστές φιλίες, ανθρώπινες σχέσεις. Μία μικρή οικογένεια ή, μάλλον, μία μεγάλη οικογένεια αφού, 10 χρόνια τώρα, οι σπουδαστές που έχουν περάσει από τις φυσικές και διαδικτυακές αίθουσες είναι πάνω από 400. Οι περισσότεροι από αυτούς ολοκλήρωσαν και τον κύκλο των προχωρημένων και εξέδωσαν διήγημα σε συλλογική έκδοση του Εργαστηρίου αλλά και προσωπικά βιβλία. Από αυτούς, κάποιοι έμειναν στα μαθήματα δια βίου• μία δια βίου σχέση, οι μαθητές που έγιναν φίλοι και έχουν το Imaginarium βαθιά μέσα στην καρδιά τους ως κομμάτι της ζωής τους.
Αν μπορούσα να πω τι κατάφερα 10 χρόνια τώρα με αυτό το εργαστήρι, μέσα από πολλούς αγώνες, επιμονή και υπομονή -όπως και πολλές προσπάθειες να κρατήσω ακέραιη τη δουλειά μου, να την προστατέψω και να τη μεγαλώσω-, θα ήταν η αγάπη. Δεν θα ήταν ούτε οι ικανότητες ούτε τα βιβλία. Η αγάπη, η εμπιστοσύνη, και αυτά που μοιράστηκα με τους ανθρώπους που πέρασαν από το εργαστήρι. Αυτά με μεγάλωσαν, αυτά με έκαναν καλύτερο άνθρωπο αλλά και καλύτερη συγγραφέα, γιατί συγγραφέας γίνεσαι όταν έχεις ζήσει.
Ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους αυτούς που στήριξαν και μεγάλωσαν το εργαστήρι όλα αυτά τα χρόνια. Σήμερα η χώρα είναι γεμάτη με σεμινάρια και εργαστήρια δημιουργικής γραφής, κάτι που ήταν αδιανόητο ακόμα και το -όχι και τόσο μακρινό- 2014. Χαίρομαι λοιπόν για αυτό, και χαίρομαι που το Εργαστήρι Συγγραφής Imaginarium παραμένει ακόμα στην κορυφή. Και αν αναρωτιέστε πώς, θα σας πω τη μυστική συνταγή: αγάπη, έρωτας για τη γραφή, αλήθεια, ευγένεια, υπομονή, ειλικρίνεια, μικρά σίγουρα βήματα και στόχος, όραμα. Αν δεν υπάρχει σκοπός, δεν υπάρχει και δρόμος. Ε, χρειάζεται και λιγάκι αντίληψη και φαντασία!
Σας παρουσιάζουμε, λοιπόν, τη νέα συλλεκτική ανθολογία μικροδιηγημάτων, το 10ο συλλογικό βιβλίο του Εργαστηρίου μας, που έχει τίτλο Φως & Σκοτάδι -ήΣκοτάδι & Φως-, από τις εκδόσεις ΚΥΦΑΝΤΑ!
Αυτό το βιβλίο διαβάζεται με όποια σειρά θέλετε. Φτιάξαμε 2 εξώφυλλα έτσι ώστε καθένας, αντιστρέφοντας και αναποδογυρίζοντας το βιβλίο, να επιλέξει σε ποια πλευρά θέλει να ξεκινήσει την ανάγνωση: στο φως ή στο σκοτάδι.
Γράφουν 49 απόφοιτοι συγγραφείς του Εργαστηρίου, που επιλέχθηκαν ανάλογα με τη χρονιά που αποφοίτησαν. Προτεραιότητα δόθηκε σε εκείνους που αποφοίτησαν εντός της πανδημίας, που δεν είχαν την ευκαιρία να χαρούν μια παρουσίαση ανθολογίας και τελετή αποφοίτησης όπως συνηθίζουμε να κάνουμε κάθε χρόνο, αλλά και σε κάποιους “παλαίμαχους” που έχουν στηρίξει το εργαστήρι δια βίου. Συμμετέχω κι εγώ με 2 κείμενά μου σε αυτό το βιβλίο και είναι από τις σπάνιες φορές που γράφω σε ανθολογία του Εργαστηρίου.
Κάθε συγγραφέας γράφει 2 μικροδιηγήματα των 300 λέξεων ακριβώς, ένα για το φως και ένα για το σκοτάδι, 100 κείμενα στο συνολο. Το φως και το σκοτάδι, έχουν αποδοθεί από τον κάθε συγγραφέα με διαφορετικό τρόπο, κυριολεκτικά ή αλληγορικά, συμβολικά, συναισθηματικά.
Η πρεμιέρα του βιβλίου θα γίνει στη Θεσσαλονίκη, στο The Dubliner, Κυριακή 10 Δεκεμβρίου 2023, στις 12:00
Στη μεγάλη αυτή εκδήλωση, θα συγκεντρώσουμε χρήματα από την πώληση των αντιτύπων ώστε να αγοράσουμε παιδικά βιβλία για σχολεία της χώρας μας που τα έχουν ανάγκη. Σε αυτόν τον σκοπό, συνεργαζόμαστε με το Library4all 🙋♀️🙋♂️και το βιβλιοπωλείο The Green Lama. 💚
ΣΑΒΒΑΤΟ 4/11 18.00-20.30, ΚΥΡΙΑΚΗ 5/11 11.00-13.30 και ΚΥΡΙΑΚΗ 12/11 11.00-13.30
ONLINE μέσω της πλατφόρμας ZOOM
Η κελτική παράδοση λέει πως αυτές τις μέρες (του Halloween– αρχαίο Samhain) το πέπλο μεταξύ των δύο κόσμων είναι διαπερατό. Άλλοι λένε τρομακτικές ιστορίες. Εμείς θα διαπεράσουμε το πέπλο του ύπνου και θα καταδυθούμε στο υποσυνείδητο. Έπειτα, θα προσπαθήσουμε να δώσουμε στα όνειρά μας λογοτεχνικότητα.
Μια αγαπημένη ενότητα του Εργαστηρίου, προσφέρεται πλέον ως ξεχωριστό σεμινάριο. Ένα σεμινάριο για τα όνειρα και τη δημιουργική γραφή, που δεν θα μείνει μόνο στη θεωρία, αλλά θα δείξει το ΠΩΣτα όνειρα μπορούν να γίνουν δομημένες ιστορίες (μικροδιήγημα, ποιητικό πεζό, βινιέτα).
●η επιστήμη για τα όνειρα, και η ονειρική εμπειρία ●υπερρεαλισμός και μαγικός ρεαλισμός στη λογοτεχνία ●τα όνειρα στην ποίηση ●πώς γίνεται ένα όνειρο ιστορία; ●προσομοίωση και θεραπευτική γραφή
Εγγραφές στα νέα ONLINE τμήματα συγγραφής και επιμέλειας κειμένου του Εργαστηρίου Συγγραφής Imaginarium, για το έτος 2023-’24 | 10ος χρόνος λειτουργίας!
Διάρκεια Προγράμματος: 6 μήνες – 6 ενότητες- 12 μαθήματα μέσω ZOOM
Το πρόγραμμα προάγει τη φιλαναγνωσία και δημιουργική ανάγνωση, τον σωστό χειρισμό του λόγου, την απόκτηση συγγραφικής αυτογνωσίας και τη συνεχή βελτίωση και εξέλιξη στη συγγραφή καιτη βασική επιμέλεια του κειμένου.
“Ο σκοπός των σωστών μαθημάτων συγγραφής δεν είναι να σου δείξουνπόσο εύκολο είναι να γράψεις, αλλά το αντίθετο. Το αν θα γράψει κάποιος, τι θα γράψει, και πόσο θα διαρκέσει το έργο του στον χρόνο, εξαρτάται κυρίως από τη μετέπειτα προσωπική και συνεχή του ενασχόληση με τη γραφή. Εξάλλου, ο δρόμος του συγγραφέαείναιμοναχικός”. –
Η Ευλαμπία Τσιρέλη είναι συγγραφέας, εκπαιδευτικός και διδάκτωρ Βιβλικής Γραμματείας και Θρησκειολογίας. Διδάσκει επίσης δημιουργική γραφή στο σχολείο και στο εργαστήρι της. Το πιο πρόσφατο βιβλίο της είναι «Ο Εδουάρδος και η Μεγάλη Διάσωση» (εκδ. Ικαρος), η δεύτερη περιπέτεια του ομώνυμου ήρωα.
Ποια βιβλία έχετε αυτόν τον καιρό πλάι στο κρεβάτι σας;
«Τραγουδώ εγώ και το βουνό χορεύει» της Ιρένε Σολά, «Και με το φως του λύκου επανέρχονται» της Ζυράννας Ζατέλη, «Πούσι» του Νίκου Καββαδία, «Treasure Island» του R. L. Stevenson.
Ποιο ήταν το πιο ενδιαφέρον στοιχείο που μάθατε πρόσφατα χάρη στην ανάγνωση ενός βιβλίου;
Εμαθα πολλά αδιανόητα πράγματα που δεν ήξερα για το Μπίρκεναου από το βιβλίο «Από τη Θεσσαλονίκη στο Ζοντερκομάντο του Αουσβιτς» του Μαρσέλ Νατζαρή.
Ποιο κλασικό βιβλίο διαβάσατε πρόσφατα για πρώτη φορά;
Το «Ενα δέντρο μεγαλώνει στο Μπρούκλιν» της Μπέτι Σμιθ.
Περιγράψτε την ιδανική αναγνωστική συνθήκη.
Καλοκαίρι, διακοπές, τζιτζίκια, απογευματάκι κάτω απ’ το δέντρο.
Υπάρχουν βιβλία για τα οποία να νιώθετε ενοχές που σας άρεσαν;
Οχι. Αλλά με βάζετε σε πειρασμό να βρω να διαβάσω ένα τέτοιο βιβλίο.
Τι είναι αυτό που σας συγκινεί περισσότερο σε ένα βιβλίο;
Οταν αφήνει έντονα το αποτύπωμά του μέσα μου, σαν να επικοινωνώ με τον συγγραφέα, σαν να έχω τις ίδιες αναμνήσεις και εμπειρίες με τον ήρωα.
Ποιο είναι το επόμενο βιβλίο που θα διαβάσετε;
Πέρα από τα δοκίμια και τα άρθρα που πρέπει να μελετήσω λόγω της ακαδημαϊκής ιδιότητας, θέλω να ξεκινήσω το κλασικό «Ο Γλάρος Ιωνάθαν Λίβινγκστον» του Ρίτσαρντ Μπαχ.
Τι μηνύματα περνάει η ιστορία στα παιδιά;
Μέσα από τη δράση του Εδουάρδου και των υπόλοιπων ηρώων αναδεικνύεται πρωτίστως η δύναμη της συνεργασίας και της αλληλεγγύης μεταξύ διαφορετικών ομάδων, καθώς και η συνύπαρξη αυτών. Αλλα μηνύματα είναι πως τίποτα δεν είναι τόσο φοβερό όταν τελικά το αντιμετωπίζεις, πως όλοι έχουμε ένα σκοπό για τον οποίο ίσως χρειάζεται να μπούμε στη… «μεγάλη σπηλιά» και πως μόλις βρούμε τον σκοπό μας μπορούμε να γίνουμε έμπνευση για τους άλλους.
Πώς θα αντιμετωπίσει ο ήρωας την άρνηση και τον φόβο κάποιων για βοήθεια στην περιπέτειά τους;
Αρχικά, ο Εδουάρδος θα δώσει πρώτος ο ίδιος το παράδειγμα μέσα από την άμεση κινητοποίησή του να βοηθήσει. Επειτα, θα δείξει κατανόηση στον φόβο κάποιων να συμμετάσχουν στην επιχείρηση διάσωσης. Τέλος, μέσα από έναν έξυπνο τρόπο θα καταδείξει, χωρίς καν να μιλήσει, ότι καθένας μας μπορεί να βρεθεί σε αντίστοιχη θέση ανάγκης.
Ιστορία του Παραμυθιού και Σύγχρονη Παιδική Λογοτεχνία
Ανάλυση δομής και χαρακτηριστικών του – Ηλικιακές ομάδες
Evlampia Τsireli 