E.A.Poe – Άγνωστες πτυχές της ζωής και του θανάτου του

Σήμερα είναι η επέτειος θανάτου του E.A. Poe (19 Ιανουαρίου 1809 – 7 Οκτωβρίου 1849.)  Ο Poe μάς άφησε εξαιρετικά σκοτεινά ποιήματα με ένα είδος δικής του ιδιάζουσας τρυφερότητας και ρομαντισμού. Επίσης, διηγήματα μυστηρίου, γοτθικά, ρομαντικού τρόμου, σκοτεινής φαντασίας, μακάβριου και αλλόκοτου, όλα πύλες προς τον ψυχισμό αυτού του ιδιαίτερου ανθρώπου και συγγραφέα.

Ο Poe πολλαπλασίασε εκείνη την ικανότητα του ποιητή να βρίσκει την ομορφιά του κόσμου στα πιο απίθανα μέρη. Εντόπισε την ομορφιά στα κλειστά βλέφαρα και στο πελιδνό δέρμα των νεκρών, στα γυμνά δέντρα και στα δυσοίωνα σπίτια. Στην άγονη γη, στη μοναξιά και στην τσακισμένη καρδιά.

Ξέρατε όμως ότι:

✔ …το 1848, ο Poe έδωσε μια διάλεξη με τίτλο “On the Cosmography of the Universe” σε ένα πλήθος 60 ακροατών; Αυτή η διάλεξη αποτέλεσε τη βάση για το “Eureka: A Prose Poem”, ένα σκοτεινό μικρό αριστούργημα που εκδόθηκε αρχικά σε μόλις 50 αντίγραφα.

✔ …ως παράδειγμα για το πώς λειτουργούσε το μυαλό του, ο Poe περιγράφει σε δοκίμιο του ότι το πουλί που υπήρχε αρχικά στη θλιβερή σκηνή που αθανατοποιήθηκε στο ποίημα ήταν στην πραγματικότητα… παπαγάλος; Εξ ου και η επανάληψη της λέξης “nevermore”. Ωστόσο, λόγω του σκοτεινού ύφους του ποιήματος, ο Poe έκανε προσαρμογές στο φτέρωμά του, μετασχηματίζοντας συνολικά τον παπαγάλο και προσδίδοντάς του τη μαύρη “ενδυμασία” του κορακιού.

✔ …κανείς δεν ξέρει με σιγουριά πώς πέθανε; Ο κατάλογος των πιθανών αιτιών συνεχίζεται, συμπεριλαμβανομένων διαφόρων παθήσεων όπως η λύσσα, ο όγκος στον εγκέφαλο, η γρίπη, ο αλκοολισμός, η δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα και η φρενίτιδα.

Χόμπιτ του J.R.R. Tolkien -21 Σεπτεμβρίου επέτειος έκδοσης

Σαν σήμερα, στις 21 Σεπτεμβρίου, το 1937, εκδόθηκε η αρχή του έργου του αγαπημένου μας Καθηγητή, το «Χόμπιτ».

Βιογραφικά στοιχεία και χρονικό της έκδοσης

Ο Τζον Ρόλαντ Ρούελ Τόλκιν (3 Ιανουαρίου 1892 – 2 Σεπτεμβρίου 1973)  ήταν συγγραφέας, γλωσσολόγος, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Λιντς και της Οξφόρδης, λεξικογράφος για το Oxford English Dictionary, και μεταφραστής βιβλίων της Παλαιάς Διαθήκης.

Νωρίς έχασε τον πατέρα του. Την πρώτη παιδική του ηλικία της έζησε στις εξοχές του Γουόρικσάιρ, όπου γνώρισε και αγάπησε τη φύση χάρη στη μητέρα του η οποία του έμαθε τα πάντα για τα βότανα και τα δέντρα. Το μόνο που δεν αγαπούσε πολύ, ήταν οι αράχνες. Είχε ιδιαίτερη αδυναμία στα δέντρα και ένα περιστατικό με το κόψιμο ενός γέρικου δέντρου τον σημάδεψε για πάντα.  (για περισσότερα βλ. Δέντρα  και Δάση της Μέσης Γης, Μυθολογία, Συμβολισμός, Αναφορικότητα, Ευλαμπία Τσιρέλη)

Όταν αυτός και τα αδέρφια του έχασαν και την πολυαγαπημένη τους μητέρα, την κηδεμονία τους ανέλαβε ο Καθολικός ιερέας και οικογενειακός φίλος,  Φράνσις Μόργκαν. Μαζί του ο Τόλκιν ήρθε σε επαφή με τη Βίβλο την οποία γνώριζε σύντομα πολύ καλά. Αργότερα, η στενή του φιλία με τον Κλάιβ Στέιπλ Λιούις θα τον οδηγήσει σε όμορφες σχετικές συζητήσεις.

Όταν στην εφηβεία άφησε την εξοχή και μετέβη στο βιομηχανικό κέντρο της πόλης, η εμπειρία τον σημάδεψε ανεξίτηλα. Η μετάβαση αυτή σχεδόν τον σόκαρε, κάτι που είναι  προφανές σε όλο το μετέπειτα συγγραφικό του έργο.

Διέπρεψε στις γλώσσες. Διδάχθηκε Λατινικά, Ελληνικά, Αγγλο-σαξωνικά, Μέσα Αγγλικά, αλλά και τις γλώσσες της Γραφής. Σπούδασε στο κολλέγιο Έξετερ της Οξφόρδης, όπου μελέτησε τους κλασσικούς, Παλαιά Αγγλικά, τευτονικές γλώσσες, Ουαλικά και Φινλανδικά. Εκεί έκανε και τις πρώτες του απόπειρες να δημιουργήσει δικές του γλώσσες, που στέφθηκαν με μεγάλη επιτυχία αφού είχε ένα αξιοθαύμαστο φυσικό ταλέντο.

Μια μελανή περίοδος της ζωής του ξεκίνησε όταν κατατάχθηκε στον στρατό, στους Τυφεκιοφόρους του Λάνκασιρ. Λίγο πριν φύγει για τα μέτωπα της Γαλλίας, παντρεύτηκε τη μοναδική αγάπη της ζωής του και παντοτινή μούσα του, Ήντιθ Μπρατ. Στη Μάχη του Σωμ σχεδόν όλοι οι φίλοι του σκοτώθηκαν. Στα χαρακώματα έχει ήδη ξεκινήσει τη δημιουργία της Μέση Γης, γράφοντας ένα μικρό διήγημα με τίτλο «Η Πτώση της Γκόντολιν».

Μετά τον στρατό προσλήφθηκε ως λεξικογράφος για το Oxford English Dictionary. Παράλληλα, άρχισε να δουλεύει σοβαρά πάνω στη δημιουργία των γλωσσών που είχε φανταστεί ότι μιλούσαν τα Ξωτικά και τις οποίες βάσισε στα Φινλανδικά και τα Ουαλικά.  Το 1920 διορίστηκε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Λιντς ενώ, πέντε χρόνια αργότερα, το 1925 πήρε τη θέση του διδάκτορα Αγγλο-σαξωνικής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Παρέμεινε εκεί για 30 χρόνια, μέχρι τη συνταξιοδότησή του το 1955. Στην Οξφόρδη ανέπτυξε με τον C. S. Lewis μια ισχυρή φιλία. Μελέτησαν και έγραψαν μαζί, συζήτησαν για ό,τι μπορεί κανείς να φανταστεί (βλ. Tolkien and C.S. Lewis: The Gift of Friendship, by Colin Duriez).

Εκείνη την περίοδο όμως συνέβη ίσως το πιο καθοριστικό γεγονός της ζωής του. Διορθώνοντας διαγωνίσματα, χωρίς να το συνειδητοποιήσει, έγραψε σε ένα κομμάτι χαρτί: «Σε μια τρύπα στο έδαφος ζούσε ένας Χόμπιτ». Δεν έγραψε τίποτα περισσότερο εκείνη τη στιγμή. Αργότερα, θέλοντας να εξηγήσει στον εαυτό του τι είναι ένας Χόμπιτ, ξεκίνησε να γράφει μια ιστορία. Αρχικά την είπε σαν παραμύθι στα παιδιά του, μετά τη διάβασε στους φίλους του.

Μια οικογενειακή φίλη, η Ελέιν Γκρίφιθς, διάβασε επίσης την ιστορία. Όταν αργότερα έπιασε δουλειά στον εκδοτικό οίκο George Allen & Unwin, αποκάλυψε την ύπαρξη της ιστορίας στη Σούζαν Ντάγκναλ, η οποία στα τέλη του 1936 ζήτησε από τον Τόλκιν να διαβάσει το ημιτελές χειρόγραφο. Αυτός δέχτηκε και της το έδωσε. Έτσι, εντυπωσιασμένη, του πρότεινε να το ολοκληρώσει. Όταν ο Τόλκιν το ολοκλήρωσε, εκείνη παρουσίασε το βιβλίο στον εκδότη Stanley Unwin, ο οποίος ζήτησε από τον 10χρονο γιο του, Ράινερ, να γράψει μια κριτική. Ο Ράινερ έγραψε μια τόσο ενθουσιώδη κριτική για το βιβλίο, ώστε τελικά αποφασίστηκε η δημοσίευση του «Χόμπιτ» από τους Allen & Unwin.

Το βιβλίο εκδόθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 1937. Ήταν εικονογραφημένο, με πολλά ασπρόμαυρα σχέδια από τον ίδιο τον Τόλκιν. Η αρχική εκτύπωση βγήκε σε 1.500 αντίγραφα που ξεπουλήθηκαν μέχρι το Δεκέμβριο με διθυραμβικές κριτικές. Ο εκδοτικός οίκος Houghton Mifflin στη Βοστόνη και τη Νέα Υόρκη ετοίμασε την αμερικανική έκδοση που εκδόθηκε στις αρχές του 1938. Η επιτυχία του «Χόμπιτ» φυσικά έκανε τους εκδότες να ζητήσουν από τον Καθηγητή μια συνέχεια.

Ξεκινώντας λοιπόν τη συγγραφή του «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών» και τον εμπλουτισμό της Μέσης Γης αναφορά στην οποία είχε γίνει ήδη φυσικά στο «Χόμπιτ», άρχισε να αναθεωρεί σημαντικά το σημείο της ιστορίας του «Χόμπιτ» που είχε να κάνει με τον Μπίλμπο και το Γκόλουμ προκειμένου να συνδυάζεται καλύτερα με τον «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών». Η συγγραφή του «Άρχοντα» διήρκεσε σχεδόν 17 χρόνια. Τελικά εκδόθηκε τμηματικά, σε τρεις τόμους, το 1954 και το 1955.  Έτσι ο Τόλκιν ξεκίνησε να αξιοποιεί πολλά κομμάτια του κόσμου του και να συνθέτει το «Σιλμαρίλλιον» που είναι στην ουσία η μυθολογία και κοσμογονία του.

Σήμερα, η πρώτη εκτύπωση της πρώτης αγγλικής έκδοσης του «Χόμπιτ» πωλείται πάνω 10.000 δολάρια, ενώ εκδόσεις που φέρουν την υπογραφή του συγγραφέα συνήθως πωλούνται πάνω από 100.000 δολάρια.

Υπάρχουν 50 τουλάχιστον αγγλόφωνες εκδόσεις του «Χόμπιτ», ωστόσο το κείμενο σε όλες μένει γενικά πιστό στην πρώτη έκδοση των Allen & Unwin, τον καιρό της πρώτης δημοσίευσης. Έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από σαράντα γλώσσες.

Ο Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν πέθανε σε ηλικία 81 ετών, στις 2 Σεπτεμβρίου 1973 (για βιογραφία βλ. J.R.R. Tolkien: The Making of a Legend, Colin Duriez. Ελληνική μετάφραση εκδ. Κέδρος). Αλλά αυτό δεν σήμανε και το τέλος της Μέσης Γης. Ο γιος του, Κρίστοφερ, συνέχισε το έργο του, συγκεντρώνοντας και ταξινομώντας τα κείμενα του πατέρα του. Εξέδωσε το «Σιλμαρίλλιον» το 1977.

Το βιβλίο

Το «Χόμπιτ» τοποθετείται χρονικά μεταξύ της εποχής των Μαγικών Πλασμάτων (faerie) και της Κυριαρχίας των Ανθρώπων, σε ένα κομβικό μεταίχμιο δηλαδή. Ενσαρκώνει όλα τα ιδανικά του συγγραφέα. Ένας συγγραφέας θα ήθελε να είναι ξωτικό ή πολεμιστής ή Άρχοντας, αλλά ο Τόλκιν μάλλον θα ήθελε να είναι Χόμπιτ. Αν ήμασταν όλοι Χόμπιτ στην ιδιοσυγκρασία, ο κόσμος θα ήταν καλύτερος.

Οι Χόμπιτ είναι «συγγενείς» με τους Ανθρώπους, για την ακρίβεια ένα «παρακλάδι» των ανθρώπων. Έχουν τις ίδιες ικανότητες, δυνατότητες και αδυναμίες με τους «Μεγάλους Ανθρώπους». Μιλούν καλά τις γλώσσες τους, αν και με το δικό τους τρόπο. Αδιαφορούν για εξουσία και πλούτη και απεχθάνονται κάθε είδος πολύπλοκης μηχανής. Είναι λάτρεις της βουκολικής και απλής ζωής και έχουν στενή σύνδεση με τη φύση. Μπορούν να «εξαφανίζονται» και να κινούνται αθόρυβα. Είναι ντροπαλοί και φιλήσυχοι, ωστόσο όταν καλούνται να υπερασπιστούν το δίκαιο ένα ξεχασμένο περιπετειώδες τους κομμάτι ξυπνάει. Αγαπούν ιδιαίτερα το καλό και άφθονο φαγητό, τις καλλιέργειες, την μπύρα και την κοινωνικοποίηση. Λατρεμένη τους συνήθεια είναι το κάπνισμα του πιπόχορτου. Οι Χόμπιτ του Σάιρ δίνουν δώρα την ημέρα των γενεθλίων τους αντί να λαμβάνουν και αυτό υποδηλώνει την τόσο δοτική τους φύση. Πολλές είναι οι προσωπικές προτιμήσεις και αγάπες του Καθηγητή στην ιδιοσυγκρασία του Χόμπιτ, η σύνδεση με τη ζωή του στην εξοχή και τη φιλήσυχη φύση του.

Συχνά λέγεται πως το «Χόμπιτ» είναι μια παραβολή του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Τόλκιν δεν έχει δηλώσει ανοιχτά κάτι τέτοιο, όμως είναι σχεδόν απίθανο να μην επηρεάστηκε από τα βιώματά τος. Εξάλλου είναι γνωστός ο μηχανισμός της δημιουργίας που θέλει τον καλλιτέχνη να μετουσιώνει το σκοτάδι σε τέχνη.  Όπως και ο κεντρικός ήρωας, έτσι και ο Καθηγητής τότε είχε αφήσει την αγαπημένη του γυναίκα και το σπίτι του για να πολεμήσει σε φονικές μάχες και να αντιμετωπίσει τις βιομηχανικές «αράχνες» των φόβων του.

Όμως οι Χόμπιτ δεν είναι πάντα καλοί. Έχουν αδυναμίες και βρίσκονται πολύ κοντά στην ανθρώπινη φύση. Το Γκόλουμ, ένας αλλοιωμένος, σχεδόν μεταλλαγμένος Χόμπιτ αποτελεί το αρνητικό καθρέφτισμα του καλοκάγαθου και αγνού Χόμπιτ που γνωρίζουμε. Ο Τόλκιν τολμά να καταδείξει το σκοτάδι της ανθρώπινης υπόστασης που μεταμορφώνει τον άνθρωπο. Το Γκόλουμ, που δεν έχει εαυτό, που έχει διχαστεί, που ονομάζεται «το», έχει δηλητηριαστεί από την απληστία, που δηλώνεται με το δαχτυλίδι. Η σκοτεινή πλευρά κάθε πλάσματος. Η απληστία παίζει κύριο ρόλο στο μυθιστόρημα και είναι η δύναμη που έλκει τους ήρωες προς το σκοτάδι της Μόρντορ.

Βασικό θέμα από την πρώτη μέρα δημιουργίας του σύμπαντος του Τόλκιν μέχρι το τέλος είναι η προαιώνια μάχη του φωτός με το σκότος, και ο αγώνας των ηρώων να διαφυλάξουν το φως, ερχόμενοι αντιμέτωποι όμως όχι μόνο με το γενικότερο σκοτάδι αλλά και με το σκοτάδι μέσα τους, όπου η σύγκρουση είναι και πιο σφοδρή.

Αναγνωστικό κοινό

Ξεκινώντας κανείς με το «Χόμπιτ» και προχωρώντας στον «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών», μελετώντας παράλληλα το Σιλμαρίλλιον -όχι ως λογοτεχνία αλλά όπως θα μελετούσε κανείς μια μεγάλη μυθολογική δομή με τα όλα της-, κατανοεί το μεγαλείο αυτού του έργου και το πόσο επίκαιρο είναι σε κάθε εποχή, πόσο διαχρονικό και απολαυστικά διδακτικό.

Χόμπιτ για παιδιά από 13, Άρχοντας στα 16-17, Σιλμαρίλλιον μετά τα 18-20 θα έλεγα, σε πιο ώριμη ηλικία για να μπορεί το άτομο να κάνει και κάποιες αντιστοιχήσεις σε παγκόσμιες μυθολογίες και θρησκείες.

Διαβάστε: Δέντρα και Δάση της Μέσης Γης, Ευλαμπία Τσιρέλη.

©Ευλαμπία Τσιρέλη

47η μέρα καραντίνας ή “κάτι μας κρύβουν”!

tsirelievlampia-karantina-quarantine-writing-dystopia-reality-covid-coronavarious-diary-chronicle

Inventor of the Isolator: Hugo Gernsback

Δευτέρα, 27 Απριλίου, 2020

Οδεύοντας προς την “απελευθέρωσή” μας, δεν είναι ψέμα πως όλοι νιώθουμε αρκετά ξαλαφρωμένοι, όμως και επιφυλακτικοί, φοβισμένοι. Τίποτα δεν θα είναι ξανά ίδιο -τουλάχιστον για ένα εύλογο χρονικό διάστημα.

Πολλοί αναθεωρήσαμε σχέσεις, φιλίες, ακόμα και πεποιθήσεις αυτή την περίοδο του εγκλεισμού. Άλλοι άλλαξαν φιλοσοφία ζωής, ακόμα και κοσμοθεωρία. Πολλοί είναι εκείνοι -εκτός από αυτούς που μιλούσαν έτσι από πριν- που στράφηκαν σε θεωρίες συνωμοσίας για να εξηγήσουν το δυσάρεστο, την αναπάντεχη και παράξενη συμφορά. Εξηγούμε δηλαδή το παράξενο -τη συνθήκη ενός θανατηφόρου ιού που πλήττει την ανθρωπότητα εν προκειμένω- με παράλογα σενάρια. Λίγο-πολύ, τα ακούσαμε όλοι: 5G, Bill Gates, εβραιομασώνοι, ντρόουνς, τσιπάκια, κατασκευασμένοι ιοί, θανατηφόρα εμβόλια, ερπετοειδείς πράκτορες και κυβερνήσεις (!), γαλαξιακοί πόλεμοι (!). Μια σύγχρονη μορφή αλλόκοτης μυθοποιίας.

Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο φυσικά, είναι αρχέγονο. Η συνωμοσιολογία είναι διαχρονική. Κρατά τη σκούφια της από την αυγή της ανθρωπότητας. Είναι το φαινόμενο κατά το οποίο όταν ο άνθρωπος αδυνατεί να κατανοήσει ή φοβάται υπερβολικά να αποδεχτεί και να αντιμετωπίσει μια κατάσταση, προσπαθεί να την εξηγήσει με τέτοιον τρόπο που του επιτρέπει να αισθανθεί ανώτερος, επαναστάτης, αντιστασιακός -ικανός δηλαδή να τη νικήσει. ΝΑ ΜΗ ΦΟΒΑΤΑΙ. Ο βαθμός της διαστρέβλωσης και της αντιστροφής της κατάστασης, των ρόλων και των ευθυνών είναι τόσο μεγάλος, που αφήνει μετέωρους τους υπόλοιπους να κοιτάζουν με ένα μεγάλο ΓΙΑΤΙ στα μάτια.

Φυσικά πρόκειται για την εύκολη λύση, που δεν είναι όμως λύση εν προκειμένω δυστυχώς. Η λύση είναι να μελετήσουμε, να κατανοήσουμε, να διασταυρώσουμε και, το πιο δύσκολο, να αναθεωρήσουμε, να αποδεχτούμε τη σοβαρότητα της κατάστασης και να την αντιμετωπίσουμε με λογική και ωριμότητα.

Συνωμοσιολόγοι υπάρχουν σε όλα τα κοινωνικά στρώματα και μορφωτικά επίπεδα, και όλοι έχουμε υπάρξει σε μικρό ή μεγάλο βαθμό κάποια στιγμή στη ζωή μας. Ίσως το θέμα να είναι βαθύτερο, ψυχολογικό. Να πατάει στο προφίλ “εγώ είμαι καλύτερος και εξυπνότερος, δεν μπορεί κανείς να με κοροϊδέψει”, στην αίσθηση δηλαδή της υπεροχής και στην υπεροψία που από κάτω της κρύβει φυσικά την αίσθηση της ανεπάρκειας και το αίσθημα το φόβου.

Η καλλιέργεια του προφίλ “είμαστε καλύτεροι, εξυπνότεροι, εκλεκτοί”, ξεκινάει από την οικογένεια, όταν ένα παιδί μεγαλώνει με γονείς που είναι “καλύτεροι από τον γείτονα” και το παιδί τους είναι “το ομορφότερο, καλύτερο, εξυπνότερο από τους συμμαθητές του” και η οικογένεια γενικά είναι “ανώτερη και εκλεκτή”. Στο μοτίβο αυτό πατάει ακόμα και ο εθνικισμός φυσικά, αλλά και ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός.

Η μελέτη και αγάπη για γνώση προϋποθέτει μιας κάποιας μορφής ταπείνωση. “Δεν γνωρίζω, θέλω να μάθω, να γίνω καλύτερος”. Όμως, αν είμαι ήδη καλύτερος, γιατί να διαβάσω; Ή “θα διαβάσω μόνο αυτό που συμφωνεί με αυτό που λέω εγώ γιατί εγώ ξέρω”. Ταπείνωση και σεμνότητα επίσης προϋποθέτει και το να αποδεχτώ πως κάποιος είναι καλύτερος από μένα και ξέρει καλύτερα.

Δεν γίνεται ωστόσο να έχουμε μπει στον 21ο αιώνα, να μεγαλώνουμε παιδιά του 21ου αιώνα και να λέμε ότι “ένας σαυράνθρωπος κινεί τα νήματα στον πλανήτη”. Μπορούμε να ανησυχήσουμε ότι ο πλούτος έχει συσσωρευτεί στα χέρια λίγων, ναι, μπορούμε να κατηγορήσουμε τον καπιταλισμό, την κοινωνική ανισότητα, τον πόλεμο, να αγωνιστούμε ενάντια σε αυτά, να υπερασπιστούμε τους αδύναμους, να μην ψηφίζουμε επικίνδυνους κυβερνήτες. Όπως βλέπετε, η πραγματικότητά μας είναι αρκετά ακραία και περιλαμβάνει ουκ ολίγα “τέρατα” ήδη. Δεν θέλουμε άλλα.

Επιστρέφοντας στο ψυχολογικό υπόβαθρο της οικογένειας -και δεν αναφέρομαι μόνο στην ελληνική οικογένεια βέβαια-, ίσως το αίσθημα της συλλογικότητας και της ταπείνωσης να είναι κάποια λύση. Ας μην είναι το παιδί μας “το καλύτερο”, ας μην προσπαθούν “να του κάνουν κακό όλοι επειδή το ζηλεύουν”, ας μην είναι η οικογένειά μας “η πιο εκλεκτή στη γειτονιά και στο χωριό”. Ας μην είναι το παιδί μας “εξυπνότερο από τον βλάκα τον δάσκαλό του”, ας μην είναι “ομορφότερο από τις φίλες του”, ας μην είναι “το μεγαλύτερο ταλέντο στο σχολείο”.

Ο μελλοντικός αυτός ενήλικας δεν θα μπορεί να κάνει φίλους, δεν θα μπορεί να αγαπήσει χωρίς να απαιτεί, δεν θα μελετά εις βάθος, δεν θα μπορεί να ακούσει τον άλλον με προσοχή και ενδιαφέρον, δεν θα αποδέχεται την ήττα και την απόρριψη και, μέχρι τα σαράντα του -αν η αίσθηση ανωτερότητάς του το αφήσει να κατανοήσει ότι έχει προβλήματα- θα μετρήσει πολλές ώρες ψυχοθεραπείας. Δεν θα είναι ποτέ πλήρης και ευτυχισμένος άνθρωπος. Πάντα θα αισθάνεται ότι κάποιος το κοροϊδεύει και θέλει το κακό του, ότι το υπονομεύουν, ότι του λένε ψέματα, ότι… κάτι του κρύβουν!

Η κοινωνία έχει διχαστεί σε “επιστήμονες” και “συνωμοσιολόγους” -αυτό είναι σίγουρα μια μεγάλη συνέπεια όσων ζούμε. Και μερικοί είμαστε χαμένοι. Τουλάχιστον να σωθούν τα παιδιά. Οι υπόλοιποι ας βρούμε το σθένος να βγούμε από τα σπίτια μας χωρίς να επιρρίπτουμε τις ευθύνες στα ερπετά και στους σιωνιστές.

Λένε ότι η οικογένεια είναι μια μικρογραφία της κοινωνίας και η κοινωνία μια μικρογραφία της ανθρωπότητας ολόκληρης. Ας δεχτούμε ότι μας βρήκε μια συμφορά και ότι όλοι προσπαθούμε να την ξεπεράσουμε. Ας αποφύγουμε τα ακραία συμπεράσματα στα όρια της παράνοιας. Δεν υπάρχουν μυστικοί διαγαλαξιακοί πόλεμοι. Οι πόλεμοι και οι “σαύρες” είναι μέσα μας. Είναι τα θηρία της ανθρώπινης υπεροψίας και της αίσθησης ανωτερότητας που, σε παγκόσμια κλίμακα, βρίσκονται πίσω από τα μεγάλα δεινά της ανθρωπότητας.

©Ευλαμπία Τσιρέλη

Επιτρέπεται η ηλεκτρονική αναδημοσίευση μόνο εφόσον αναδημοσιευτεί το πλήρες κείμενο, με ξεκάθαρη απόδοση στη συγγραφέα Ευλαμπία Τσιρέλη, μαζί με σύνδεσμο στην παρούσα σελίδα. Απαγορεύεται κάθε είδους έντυπη αναδημοσίευση. Σε αντίθετη περίπτωση, θα υπάρχουν κυρώσεις σύμφωνα με τον Νόμο 2121/1993.

42η μέρα καραντίνας

tsirelievlampia-karantina-quarantine-writing-dystopia-reality-covid-coronavarious-diary-chronicle

Inventor of the Isolator: Hugo Gernsback

Τετάρτη, 22 Απριλίου, 2020

Ο άνθρωπος θα ‘πρεπε να είναι ικανός να σχεδιάζει μια εισβολή, να γράφει μια σονάτα, να σχεδιάζει ένα κτίριο, να κουμαντάρει ένα πλοίο, να κλείνει ένα ισοζύγιο, να αλλάζει ένα μωρό, να παίρνει και να δίνει διαταγές, να παλεύει, να πεθαίνει γενναία. Η εξειδίκευση είναι για τα έντομα. Ρόμπερτ Χενλάιν, 1907-1988, Αμερικανός συγγραφέας επιστ. φαντασίας

Πληκτρολογώντας τον τίτλο του σημερινού ημερολογίου καραντίνας, αρχικά στάθηκα λίγο να συνειδητοποιήσω το νούμερο ως εξωτερικός παρατηρητής. Πολλές οι μέρες. Η αλήθεια είναι ότι έχουμε εγκλιματιστεί, και νομίζω πως λειτουργεί ένας εκπληκτικός αυτόματος μηχανισμός προσαρμογής στις συνθήκες που, προφανώς, μας προστατεύει από την τρέλα και τον αποσυντονισμό.

Η απώλεια του ελέγχου, η αδυναμία προγραμματισμού, το ότι δεν μπορούμε να ξέρουμε τι θα συμβεί σε έναν μήνα ή δεν μπορούμε να πούμε με σιγουριά τι θα κάνουμε σε τρεις μήνες από τώρα, είναι ένα τεράστιο σοκ, ένας πλήρης αποσυντονισμός της μέχρι τώρα τακτοποιημένης μας ζωής. Αν το καλοσκεφτούμε όμως, πότε δεν ήμασταν σίγουροι για το τι θα συνέβαινε στη ζωή μας σε έναν μήνα. Συνηθίζαμε να κάνουμε σχέδια με τυφλή πρόβλεψη -ποιος ξέρει ποτέ πραγματικά αν είναι ζωντανός σε έναν μήνα; Αυτό λέγεται ελπίδα. Πορευόμαστε κάνοντας σχέδια και προγραμματισμούς ελπίζοντας πως θα είμαστε εδώ, ελπίζοντας πως θα είμαστε ζωντανοί, ελπίζοντας πως θα ξυπνήσουμε το επόμενο πρωί γεροί, ενεργοί. Και ήταν περισσότερο το σύστημα, το πλαίσιο που λειτουργούσε και μας διαβεβαίωνε πως θα συνεχίσει να λειτουργεί ώστε εμείς να προγραμματίσουμε τις διακοπές, ένα ταξίδι, μια επαγγελματική συνάντηση, έναν γάμο, μια αποφοίτηση. Το σύστημα τώρα δεν μπορεί να μας διαβεβαιώσει, δεν υπάρχει ο εξωσκελετός που συγκρατεί τα όργανα και άρα επέρχεται η αποδιοργάνωση. Δεν γνωρίζουμε και δεν μπορούμε να προγραμματίσουμε. Ή προγραμματίζουμε ελπίζοντας. Στην ουσία, βλέπετε, στον προσωπικό μας προγραμματισμό ο άξονας είναι ίδιος: η ελπίδα. Δεν έχει αλλάξει κάτι.

Μεγάλη δυσκολία αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι που δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στο προφίλ του πολυμήχανου ανθρώπου. Ποιος να το φανταζόταν πως η κοινωνία του 2020, η κοινωνία της εξειδίκευσης, θα ανατρεπόταν και ο καθένας μας ξαφνικά θα καλούνταν να θυμηθεί ή να αναπτύξει εξ αρχής δεξιότητες απαραίτητες για την καθημερινότητά του. Εδώ θυμήθηκα τα λόγια του Χενλάιν: “Ο άνθρωπος θα ‘πρεπε να είναι ικανός να σχεδιάζει μια εισβολή, να γράφει μια σονάτα, να σχεδιάζει ένα κτίριο, να κουμαντάρει ένα πλοίο, να κλείνει ένα ισοζύγιο, να αλλάζει ένα μωρό, να παίρνει και να δίνει διαταγές, να παλεύει, να πεθαίνει γενναία. Η εξειδίκευση είναι για τα έντομα.” Ο άνθρωπος, λέει, πρέπει να είναι σε θέση να γνωρίζει λίγο απ’ όλα, να αυτοσυντηρηθεί, να αυτοεξυπηρετηθεί, να αναπτύξει δεξιότητες για έκτακτες καταστάσεις, να μπορεί να είναι σε θέση και σε ετοιμότητα να ζήσει κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες. Και ίσως και λίγα παραπάνω. Πράγματα που κάνουν τη ζωή του πιο περιπετειώδη, που δεν είναι στην πρώτη γραμμή των απαραίτητων γνώσεων αλλά -αν τα γνωρίζεις- κάνεις τη ζωή σου πιο ενδιαφέρουσα. Ένα ταξίδι, έστω και εσωτερικό.

Αν κάτι θα μας μάθει ή μας έχει μάθει ήδη αυτός ο εγκλεισμός, είναι πως δεν είμαστε η δουλειά μας, πως δεν είμαστε τα παιδιά μας, πως δεν είμαστε οι πληρωτές λογαριασμών, πως δεν είμαστε μηχανές, δεν μας ορίζουν οι σύντροφοι, ούτε οι γείτονες, ούτε τα αφεντικά μας. Είμαστε μονάδες, άνθρωποι μεμονωμένοι, με προσωπικότητες, με προσωπικούς σκοπούς -ή τουλάχιστον θα ‘πρεπε- και πρέπει να φροντίσουμε ο καθένας μόνος του για τον εαυτό του. Βιώνουμε δηλαδή και συνειδητοποιούμε μια απεριόριστη προσωπική, εσωτερική ελευθερία για πρώτη φορά! Με λίγα λόγια, γνωρίζουμε τον εαυτό μας, τι είναι λάθος, τι σωστό, τι ουσιώδες και τι περιττό, τι μπορούμε να καταφέρουμε και πού μπορούμε να γίνουμε καλύτεροι.

Ένα άλλο μεγάλο κέρδος -ή πρόκληση- της κατάστασης είναι ότι έχουμε μάθει να εκτιμούμε καλύτερα τον χρόνο. Ο χρόνος μας είναι πολύ περισσότερος από όσο νομίζουμε. Μια μέση ζωή χωρά πολλές γνώσεις, πολλές ικανότητες και πολλές ανακαλύψεις. Στη μέρα μας χωρούν πολλά πράγματα. Η βαθιά σκέψη και περισυλλογή, η ανάγνωση βιβλίων και άρθρων, η απόκτηση δυο-τριών νέων γνώσεων που παρατείνουν την ύπαρξή μας και πλαταίνουν την υπόστασή μας στο σύμπαν, ακόμα και η παρασκευή του φαγητού μας που είναι μια αρχέγονη και πολύ σημαντική διαδικασία. Οι διάλογοι επίσης που κάνουμε είναι πια διαφορετικοί -έχετε παρατηρήσει πόσο πιο ουσιαστικές συζητήσεις κάνετε με φίλους έστω και διαδικτυακά; Πόσο μεγάλη ανάγκη έχουμε όλοι τελικά την ανθρώπινη επαφή, την ανταλλαγή απόψεων; Ή πόσο πιο συχνά γελάμε ή επιδιώκουμε να γελάμε;

Οι μέρες που έρχονται, οι μέρες της απελευθέρωσης -όπως λέμε-, ίσως να είναι δυσκολότερες και πιο άγριες από την τωρινή, κατάσταση ασφαλείας στο σπίτι μας. Εκεί θα δοκιμαστούμε σε ανθρώπινες σχέσεις και αντοχές, ανθρωπιά, ικανότητες και ανατροπές. Όμως, αλήθεια, αν βγούμε από την κατάσταση αυτή πιο εξελιγμένοι, θωρακισμένοι νοητικά και συνειδητοποιημένοι υπαρκτικά; Αν αναπτύξουμε νέες δεξιότητες; Αν βγούμε τόσο μετ-αλλαγμένοι, μετ-άνθρωποι, με το βήμα στο επόμενο συνειδησιακό εξελικτικό επίπεδο; Μπορεί κι εμένα η κατάσταση να με έχει κάνει να το παρακάνω με τις ρομαντικές σκέψεις, όμως είναι κι αυτή η ελπίδα που λέγαμε…

©Ευλαμπία Τσιρέλη

Επιτρέπεται η ηλεκτρονική αναδημοσίευση μόνο εφόσον αναδημοσιευτεί το πλήρες κείμενο, με ξεκάθαρη απόδοση στη συγγραφέα Ευλαμπία Τσιρέλη, μαζί με σύνδεσμο στην παρούσα σελίδα. Απαγορεύεται κάθε είδους έντυπη αναδημοσίευση. Σε αντίθετη περίπτωση, θα υπάρχουν κυρώσεις σύμφωνα με τον Νόμο 2121/1993.

28η μέρα καραντίνας

tsirelievlampia-karantina-quarantine-writing-dystopia-reality-covid-coronavarious-diary-chronicle

Inventor of the Isolator: Hugo Gernsback

Τετάρτη, 8 Απριλίου, 2020

Κοντεύει μήνας στην καραντίνα. Η ζωή μας κυλάει σε άλλους ρυθμούς. Λίγο πολύ, έχουμε όλοι προσαρμοστεί. Στην ερώτηση “τι κάνεις;”, οι άνθρωποι δεν απαντούν πια εκείνο το αυτόματο και μηχανικό “καλά”, αλλά αναλύουν πραγματικά τι κάνουν και πώς νιώθουν. Το θεωρώ πολύ θετικό αυτό. Μια βαθμίδα ανθρωπινότητας, ακόμα κι αν φαίνεται ότι έχουμε τελείως απανθρωπιστεί και αποκοινωνικοποιηθεί μέσα στα σπίτια μας.

Παράδοξο, αλλά θα έλεγε κανείς πως γίναμε πιο ανθρώπινοι. Φρενάραμε λίγο την ιλιγγιώδη ταχύτητα του ζην, εκείνη την αλλόκοτη τρέλα του να τα προλάβουμε όλα. Η ζωή μάς ανάγκασε να σταθούμε και να ρωτήσουμε τον άλλο αν πραγματικά είναι καλά. Να κοιτάξουμε τον κόσμο από το παράθυρο. Πόσες φορές πριν είχες σταθεί στο παράθυρο να παρατηρήσεις τη γειτονιά σου, τον γείτονα; Τα δέντρα και τα πουλιά; Τον ουρανό;

Ο παρατηρητής γίνεται σκεπτόμενος. Ο σκεπτόμενος, σοφαίνει. Ο σοφός, πράττει.

Δεν έχω να γράψω κάτι πολύ πρακτικό, δεν βγαίνουμε ιδιαίτερα από το σπίτι, ζούμε περισσότερο μέσα στο κεφάλι μας αυτόν τον καιρό κι όμως μου φαίνεται πολύ ουσιαστικό, για ένα διάστημα τουλάχιστον, να γίνεται αυτό. “Πόσες ζωές έχουμε ζήσει μέσα στο κεφάλι μας λίγο πριν κοιμηθούμε. Τότε, που σκεφτόμαστε όλα τα αν”, έχω γράψει σε ένα βιβλίο μου. Και, σίγουρα, τώρα είναι ο καιρός του αν. Ο καιρός που σκεφτόμαστε όλες τις εναλλακτικές της ζωής μας. Τι θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει. Τι θα γινόταν αν το είχαμε κάνει τελικά. Και, ίσως, κάποιοι μετά από αυτή την κατάσταση πάρουν πιο ώριμες αποφάσεις, διορθώσουν καταστάσεις, πάρουν το θάρρος να αλλάξουν κάτι που δεν επέλεξαν συνειδητά ή εκτιμήσουν τελικά την επιλογή που έκαναν.

Κι είναι και οι αναμνήσεις που έρχονται, αναμνήσεις που δεν ήξερες ότι έχεις μέσα στο κεφάλι σου ε; Και ξεπηδούν μία μία και ανακαλύπτεις τι θησαυρούς ή τι τέρατα έκρυβες εκεί μέσα. Και αλίμονο αν είναι 3 και 4 η ώρα το ξημέρωμα…

Ή αναμνήσεις από όνειρα, που μπερδεύονται με τις κανονικές. Δεν ξέρω αν σου συμβαίνει αυτό. Εγώ πάντα έβλεπα πολύ ζωντανά όνειρα κι έχω αναμνήσεις από αυτά. Συχνά, μάλιστα, μπέρδευα και μπερδεύω ακόμα αναμνήσεις ονείρων με αναμνήσεις της πραγματικής ζωής όταν πρόκειται για πολύ παλιά πράγματα. Στο βιβλίο που γράφω τώρα, λέω -μεταξύ άλλων- πως “σχεδόν ποτέ οι αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας δεν είναι αληθινά ατόφιες. Πάντα είναι ενισχυμένες από το φαντασιακό μας, από τη συναισθηματική φόρτιση της στιγμής κατά την οποία ανακαλούμε την ανάμνηση, από την πρακτική ανάγκη ή την ψυχική ανάγκη ενδεχομένως που θέλουμε να καλύψουμε ανακαλώντας την”.

Θυμάμαι πολύ παλιά πράγματα με μεγάλη λεπτομέρεια τελευταία. Πράγματα που δεν ήξερα ότι υπήρχαν μέσα στο κεφάλι μου. Ότι ήταν, ας πούμε, ένα χειμωνιάτικο πρωί, τρίτη δημοτικού, όταν πήγα στο σχολείο με ένα κίτρινο κασκόλ της θειάς μου, πολύ όμορφο. Είδα την πλέξη, τα κροσάκια, μου ήρθε στη μύτη μου ακόμα και η μυρωδιά. Είχε ένα χρώμα κίτρινο, διακριτικό. Ήσυχο. Και ήταν πάρα πολύ απαλό όπως τύλιγε τον λαιμό μου, εκείνο το παγωμένο πρωί. Θυμήθηκα ακόμα και το σκοτάδι του πρωινού, πόσο δεν ήθελα να πάω στο σχολείο, εκείνο το αίσθημα του ζορίσματος να κάνεις κάτι που δεν θέλεις καθόλου – εξάλλου, ποτέ δεν μου άρεσε το πρωί, ούτε τώρα μου αρέσει, αγριεύομαι όταν πρέπει να ξυπνήσω τα χαράματα. Κι έπρεπε να το προσέχω σαν τα μάτια μου μην το χάσω ή το ξεχάσω, γιατί ήταν δανεικό κι η θειά μου τα πρόσεχε πολύ τα πράγματά της. Κι εγώ, για να μην το χαλάσω, στο διάλειμμα δεν το φορούσα και κρύωνα. Και πολύ άγχος το είχα μη μου το κλέψει κανείς και στο σχόλασμα μην το ξεχάσω εκεί όπου το είχα παραχώσει, κάτω από το θρανίο. Και μεγάλη ανακούφιση είχα όταν το επέστρεψα και, παρόλο που ήταν πολύ όμορφο και μυρωδάτο και απαλό, το άγχος που μου προκάλεσε με έκανε να μην θέλω να το ξαναφορέσω -αν και η θεία ήταν ξεκάθαρο πως είχε αναγκαστεί να μου το δώσει και δεν θα το ξανάκανε.

Ίσως το κασκόλ είναι η αγκαλιά, ίσως η ζεστασιά η ανθρώπινη, ίσως και ένα άγχος, μια εκκρεμότητα, ίσως να μην το έζησα ποτέ, ίσως να έφτιαξα αυτή την ανάμνηση για να καλύψω κάτι δυσάρεστο που είχε συμβεί εκείνη τη μέρα τότε ή ίσως να το είδα παλιά στο όνειρό μου -αν έγινε αυτό, οι λεπτομέρειες είναι καταπληκτικές και το μυαλό μας ακόμα πιο καταπληκτικό.

Κατά τα άλλα, τα εξωτερικά της πραγματικότητάς μας, εξακολουθούμε να κινούμαστε με αριθμούς, γάντια και μάσκες, με λίγο φόβο. Τα βράδια βλέπουμε με κάμερα τους φίλους μας, γινόμαστε ψηφιακές παρέες και πίνουμε μπυρίτσες και γελάμε. Στα μάτια μας έχουμε όλοι μια θλίψη. Όχι γιατί πιστεύουμε ότι θα πεθάνουμε ή ότι δεν θα ξαναβγούμε από το σπίτι, αλλά γιατί συνειδητοποιούμε πόσο σημαντικοί είμαστε εν τέλει ο ένας για τον άλλον. Και πόσο σημαντικές είναι οι πραγματικές αναμνήσεις, αυτές που σου δίνουν υπόσταση, που χτίζουν ζωή, που λένε την ιστορία σου.

©Ευλαμπία Τσιρέλη

Επιτρέπεται η ηλεκτρονική αναδημοσίευση μόνο εφόσον αναδημοσιευτεί το πλήρες κείμενο, με ξεκάθαρη απόδοση στη συγγραφέα Ευλαμπία Τσιρέλη, μαζί με σύνδεσμο στην παρούσα σελίδα. Απαγορεύεται κάθε είδους έντυπη αναδημοσίευση. Σε αντίθετη περίπτωση, θα υπάρχουν κυρώσεις σύμφωνα με τον Νόμο 2121/1993.

22η μέρα καραντίνας

tsirelievlampia-karantina-quarantine-writing-dystopia-reality-covid-coronavarious-diary-chronicle

Inventor of the Isolator: Hugo Gernsback

Πέμπτη, 2 Απριλίου, 2020

Ήταν Πάσχα αλλά έμοιαζε με Χριστούγεννα. Ήταν Απρίλιος και χιόνιζε. Όλοι έμεναν κλεισμένοι στα σπίτια τους. Για να βγουν, έπρεπε να δηλώσουν έναν αριθμό με μήνυμα στην Πολιτική Προστασία, αναλόγως πού ήθελαν να πάνε. Όλα τα καταστήματα ήταν κλειστά. Μόνο τα σούπερ μάρκετ, τα φαρμακεία και κάποιες δημόσιες υπηρεσίες, με ειδικό πρόγραμμα, λειτουργούσαν.

Στη μέση της Τσιμισκή, γλάροι και κάργιες κυνηγούσαν μεγάλους αρουραίους, τα σκυλιά, πεινασμένα, σχημάτιζαν επιθετικές αγέλες στο Σέιχ Σου. Φίδια και σκαντζόχοιροι βόλταραν στα πάρκα της παραλίας. Τα βατράχια, οι χελώνες, τα ψάρια, οι μέλισσες, οι πληθυσμοί των ζώων άρχιζαν να αυξάνονται. Είχαν πάρει υπό τον έλεγχό τους και πάλι το περιβάλλον τους.

Αυτό βέβαια συνέβαινε σε όλο τον κόσμο. Στο εξωτερικό, ακόμα και οι διάσημοι του Χόλιγουντ ήταν αναγκασμένοι να μείνουν σε καραντίνα. Στην Αγγλία κυκλοφορούσαν ελεύθερα τα κατσίκια μέσα στις πόλεις. Στη Σκωτία ελάφια και αλεπούδες τριγύριζαν ανάμεσα στα σπίτια. Είχαν ακυρωθεί μέχρι και οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Κανένας δεν μπορούσε να ταξιδέψει από τη μια χώρα στην άλλη. Ακόμα και μέσα στις χώρες κανένας δεν μπορούσε να ταξιδεύει από την πόλη στο χωριό ή οπουδήποτε.

Ένας ιός, βλέπετε, που λένε ότι προήλθε από νυχτερίδα όταν κάποιος στην Κίνα την έφαγε σε σούπα, είχε πλήξει τον πλανήτη. Ευπαθείς ομάδες και ηλικιωμένοι πέθαιναν από πνευμονία. Η εξάπλωση ήταν τόσο μεγάλη, που ο ΠΟΥ την είχε χαρακτηρίσει “πανδημία”.

“Τι παράξενος άνθρωπος, όλο τέτοια γράφει”, είπε ο Άγγελος.

“Πάντα τόσο αλλόκοτος ήταν. Αυτές οι φαντασίες και αυτή η επιστημονική φαντασία -πώς τη λένε τέλος πάντων- είναι για να τρομοκρατεί τον κόσμο”.

“Συμφωνώ. Άσε που δεν έχει κανένα νόημα στην πραγματική ζωή. Ποια η χρησιμότητα να διαβάζει κανείς τέτοιες βλακείες;”

Είχαν περάσει 22 μέρες υπό καραντίνα. Οι άνθρωποι φαίνονταν να αρχίζουν να προσαρμόζονται. “Η προσαρμογή είναι ο μόνος τρόπος” επαναλάμβαναν καθημερινά μέσα τους. Ήταν λίγο δύσκολο, φυσικά, διότι γιατί κάθε μέρα συνέβαιναν όλο και πιο απίστευτα πράγματα. Λες και ο κόσμος, η φύση πλέον συμπεριφερόταν σαν να είχε αποβάλει από πάνω της τον άνθρωπο. Όλα έμοιαζαν να αγνοούν την ανθρωπότητα. Ακόμα κι ο καιρός.

Δούλευαν όλοι από το σπίτι, ακόμα και τα παιδιά παρακολουθούσαν τα σχολικά μαθήματα από τον η/υ. Το ίδιο και οι φοιτητές. Πραγματικά, οι ανθρώπινες κοινωνίες άρχιζαν να προσαρμόζονται τέλεια στον εγκλεισμό. Τι θα γινόταν άραγε αν προσαρμόζονταν πλήρως σε ένα εσωτερικό περιβάλλον όπου θα είχαν ακριβώς ό,τι χρειάζονταν; Τροφή, εκπαίδευση, διασκέδαση; Αν περνούσε πολύς καιρός και αποφάσιζαν όλοι να παραμείνουν μέσα; Αν συνήθιζαν; Αν όλο το σύστημα είχε αρχίσει να αποδίδει καλύτερα έτσι; Αν ο κόσμος εκεί έξω γινόταν πολύ εχθρικός για τον άνθρωπο, η φύση οργίαζε, αν γέμιζαν οι δρόμοι άγρια ζώα; Ή αν, από μόνος του ο άνθρωπος, σκεφτόταν ότι είναι καλύτερα έτσι; Καλύτερα να έπαυε να ενοχλεί τη φύση;

Αν κι ο καιρός ακόμα άρχιζε να φέρεται αλλόκοτα, αν η ζωή στις πόλεις, ακόμα και στα χωριά γινόταν αφιλόξενη για τον άνθρωπο; Αν το μόνο που θα μπορούσε να ανεχτεί τελικά τον άνθρωπο ήταν το μπετόν; Τα κτίρια; Αν ο άνθρωπος γινόταν ένα κατοικίδιο του πλανήτη, περιορισμένος για πάντα μέσα, όπως το ψαράκι στη γυάλα ή τα πουλιά στα κλουβιά; Έτσι κι αυτός στα δικά του κουτάκια; Χωρίς να παραπονιέται ενδεχομένως διότι δεν θα γνώριζε πλέον κάτι διαφορετικό; Κι αν γεννιόντουσαν παιδιά μέσα στα σπίτια και μάθαιναν ολόκληρες γενιές να προσαρμόζονται μέσα σε σπίτια και όχι στο εξωτερικό περιβάλλον; Κι αν…

“Ω μα είναι αφόρητος πια!” γκρίνιαξε ο Άγγελος που είχε επιστρέψει για λίγο στη σελίδα του παράξενου συγγραφέα. “Τι βλακείες είναι αυτές”. Πάτησε κλείσιμο.

“Έλα, ας συνεχίσουμε με την οργάνωση του ταξιδιού, δεν έχουμε πολύ χρόνο, μερικοί μήνες μένουν”.

“Ναι, έχεις δίκιο”, απάντησε ο Άγγελος και άνοιξε τη σελίδα του πολυτελούς ξενοδοχείου στην Κίνα. “Το 2020 θα είναι η χρονιά μας, αγάπη μου! Το νιώθω. Θα περάσουμε υπέροχα!”

Οποιαδήποτε ομοιότητα με αληθινά πρόσωπα και καταστάσεις, δεν είναι συμπτωματική.

©Ευλαμπία Τσιρέλη

Επιτρέπεται η ηλεκτρονική αναδημοσίευση μόνο εφόσον αναδημοσιευτεί το πλήρες κείμενο, με ξεκάθαρη απόδοση στη συγγραφέα Ευλαμπία Τσιρέλη, μαζί με σύνδεσμο στην παρούσα σελίδα. Απαγορεύεται κάθε είδους έντυπη αναδημοσίευση. Σε αντίθετη περίπτωση, θα υπάρχουν κυρώσεις σύμφωνα με τον Νόμο 2121/1993.

14η μέρα καραντίνας

tsirelievlampia-karantina-quarantine-writing-dystopia-reality-covid-coronavarious-diary-chronicle

Inventor of the Isolator: Hugo Gernsback

Τετάρτη, 25 Μαρτίου, 2020

Έχουν περάσει πολύ γρήγορα οι μέρες, ομολογουμένως. Έχω βαλθεί να ξεμπερδέψω με όλες τις εκκρεμότητες και σχεδόν τα έχω καταφέρει. Η μάχη μου με τον χρόνο συνεχίζεται, δεν μου επιτρέπω να ξεκουραστώ ακόμα, τουλάχιστον πνευματικά. Πώς θα μπορούσα άλλωστε. Νομίζω πως έχω βαλθεί να κρατώ τον εαυτό μου απασχολημένο διότι αν σταματήσω και κοιτάξω το ταβάνι, θα είναι ολέθριο.

Πιστεύω πως θα τα καταφέρουμε. Δεν μου έχει περάσει ακόμα η ιδέα του αντίθετου. Στα social media μαίνεται πόλεμος. Η παραπληροφόρηση, ο τρόμος και η συνωμοσιολογία δίνουν και παίρνουν. Στην αρχή θύμωνα, τώρα όμως βλέπω καθαρά. Είναι ασύλληπτα τα γεγονότα, ο κόσμος δεν θέλει να τα πιστέψει. Δημιουργούν μύθους για να πείσουν τους εαυτούς τους πως ζουν έναν μύθο. Η ανθρώπινη διάνοια είναι περιορισμένη. Αν δεχτεί τα μεγέθη ενός προβλήματος χωρίς να μπορεί να το επιλύσει, επέρχεται ένα νοητικό και ψυχικό βραχυκύκλωμα από το οποίο είναι αδύνατον κανείς να λυτρωθεί. Η συνωμοσιολογία δηλαδή είναι μια τελευταία σανίδα σωτηρίας για να αρνηθούμε ότι αυτό που ζούμε είναι αληθινό και είναι αυτό ακριβώς που φαίνεται. Ας είναι, αν είναι να γλιτώσουν κάποιοι την τρέλα…

Συνεχίζουμε να ψωνίζουμε με μάσκες και γάντια. Έχουμε απαγόρευση κυκλοφορίας, στέλνουμε πλέον ένα μήνυμα στην Πολιτική Προστασία και επιλέγουμε έναν αριθμό για να δηλώσουμε για ποιον λόγο θα βγούμε από το σπίτι. Έχω μάθει για ένα δύο κρούσματα στον κύκλο των fb friends, προσπαθούμε να κατανοήσουμε πώς συμπεριφέρεται ο ιός, μετράμε πιθανότητες, ηλικίες, ιατρικά ιστορικά.

Προσπαθώ να κρατώ ψηλά το ηθικό των μαθητών μου επιφορτίζοντάς τους με το χρέος της καταγραφής των γεγονότων και της έκφρασης των συναισθημάτων τους. Όντως θεωρώ χρέος των συγγραφέων και των ιστορικών να καταγράψουν τα πάντα από όλες τις πλευρές.

Έχω φτιάξει διάφορα καλούδια στο σπίτι, το φαγητό είναι μεγάλη χαρά. Επίσης, ο μυρωδάτος καφές, το ζεστό μπάνιο και το διαρκές διάβασμα και γράψιμο. Και η μουσική. Είχα καιρό να τα απολαύσω αυτά τόσο άπλετα.

Αν λυγίζω; Ναι λυγίζω συχνά, κάποιες νύχτες νιώθω έναν λυγμό που φωνάζει “τι κρίμα να το πάθουμε αυτό”, και τον καταπίνω γιατί τι νόημα έχει. Καμιά φορά ξυπνάω μέσα στη νύχτα και κοιτάζω το ταβάνι για δυο ή τρεις ώρες κι εκεί μέσα σκέφτομαι κυριολεκτικά τα πάντα. Από την παιδική μου ηλικία μέχρι την εξερεύνηση του διαστήματος. Οι μεταμεσονύκτιες σκέψεις μπορούν να σε τρελάνουν. Είναι υπερβολικές, αδιάκοπες, αχανείς και ασυνάρτητες.

Λύγισα και όταν συνάντησα τον αδερφό μου σήμερα, μετά από σχεδόν τρεις μήνες που είχα να τον δω, και δεν μπόρεσα να τον αγκαλιάσω. Φορούσε μάσκα, κρατήσαμε δυο μέτρα απόσταση στην είσοδο της πολυκατοικίας και μιλήσαμε λίγο. Κατάπια έναν τεράστιο κόμπο και μια παγωμάρα απλώθηκε στο στήθος μου μαζί με μια σκέψη πολικού τρόμου: “κι αν ζούμε έτσι στο εξής;”

Αύριο ελπίζουμε να ζεστάνει λίγο ο καιρός, να ζεστάνουμε λίγο κι εμείς. Ίσως βγω για λίγη άσκηση, το σώμα μου έχει πιαστεί. Μόνο η βόλτα στη φύση μου λείπει από το έξω. Τίποτα άλλο.

Και σήμερα θα αποκοιμηθώ με την ίδια αίσθηση, με την ίδια σκέψη, ότι το πρωί ίσως ξυπνήσω από το πιο απίστευτο όνειρο που έχω δει ποτέ, ότι ένας ιός, λέει, απειλούσε την ανθρωπότητα και ήμασταν κλεισμένοι στα σπίτια μας για 14 μέρες. Και πάλι θα μου λένε, “α, ρε Ευλαμπία τι όνειρα είναι αυτά που βλέπεις, φταίνε τα βιβλία που διαβάζεις”.

©Ευλαμπία Τσιρέλη

Επιτρέπεται η ηλεκτρονική αναδημοσίευση μόνο εφόσον αναδημοσιευτεί το πλήρες κείμενο, με ξεκάθαρη απόδοση στη συγγραφέα Ευλαμπία Τσιρέλη, μαζί με σύνδεσμο στην παρούσα σελίδα. Απαγορεύεται κάθε είδους έντυπη αναδημοσίευση. Σε αντίθετη περίπτωση, θα υπάρχουν κυρώσεις σύμφωνα με τον Νόμο 2121/1993.

Η ομορφιά και τα βιβλία θα σώσουν τον κόσμο! (προτάσεις)

Surreal image of a woman reading sitting on top of a bookΝα μερικές προτάσεις με κλασικά βιβλία που άφησαν ιστορία, που έφεραν αλλαγές στον τρόπο σκέψης των ανθρώπων, που αποτέλεσαν την αρχή για νέα ρεύματα και εποχές στην παγκόσμια λογοτεχνία.

Με ένα βιβλίο μπορεί κανείς να ταξιδέψει στον κόσμο και στον χρόνο!

Μυστήριο, Περιπέτεια, Παραμύθι

  • Ο Ψαράς και η Ψυχή του – Όσκαρ Ουάιλντ
  • Ο Γέρος και η Θάλασσα – Έρνεστ Χέμινγουεϊ
  • Το μαγικό βουνό  – Τόμας Μανν
  • Μόμπι Ντικ – Χέρμαν Μέλβιλ

Ζωή και έρωτας

  • Τζέην Έηρ  – Σαρλότ Μπροντέ
  • Ανεμοδαρμένα Ύψη – Έμιλυ Μπροντέ
  • Ο κήπος με τα ρόδα – Σααντί Σιραζί

Δυστοπία

  • Θαυμαστός Καινούργιος Κόσμος – Άλντους Χάξλεϋ
  • 1984 – Τζορτζ Όργουελ
  • Φάρεναιτ 451 – Ρέι Μπράντμπερι

Επ. Φαντασία και Φαντασία της επιστήμης

  • Ταξίδι στη Σελήνη, Από τη Γη στη Σελήνη, Ταξίδι στο Κέντρο της Γης κ.ά. – Ιούλιος Βερν
  • Το Ηλεκτρικό Πρόβατο – Φίλιπ Ντικ
  • Φράνκενσταϊν – Μ. Σέλλεϋ
  • Η μηχανή του χρόνου – Τζορτζ Χέρμπερτ Γουέλς

Μαγικός ρεαλισμός

  • Ο Μαιτρ και η Μαργαρίτα – Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ
  • Οι αόρατες πόλεις – Ίταλο Καλβίνο
  • Δον Κιχώτης – Μικέλ Ντε Θερβάντες
  • Πέδρο Πάραμο, Χουάν Ρούλφο

Ιστορική φαντασία

  • Ταξίδι στην Άκρη της Νύχτας – Λ.Φ.Σελίν
  • Έρωτας στα χρόνια της χολέρας – Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες

Σκοτεινού μυστηρίου, γοτθικό

  • Καρμίλα – Σεριντάν Λε Φανού
  • Το Πορτραίτο του Ντόριαν Γκρέυ – Όσκαρ Ουάιλντ
  • Δράκουλας – Μπραμ Στόκερ
  • Δόκτορ Τζέκυλ και Κύριος Χάιντ – Ρόμπερτ Λουίς Στήβενσον
  • Ο βρικόλακας, Τζον Πολιντόρι.

Ποίηση, διηγήματα και δοκίμιο

  • Η πτώση, Ο Ξένος κ.ά.– Αλμπέρ Καμύ
  • Η μεταμόρφωση, Η Δίκη, Ο Πύργος κ.ά. – Φράντς Κάφκα
  • Διηγήματα και ποίηση Έντγκαρ Άλαν Πόου

Σύγχρονη πεζογραφία, ποίηση και παιδικό βιβλίο (ειδικές προτάσεις βιβλίων της συγγραφέως και αποφοίτων συγγραφέων του Εργαστηρίου Συγγραφής Imaginarium).

  • Το Ιερό Δέντρο. Οι Μύθοι και οι Συμβολισμοί του, συγκριτική μελέτη, θρησκεία και μύθος, Ευλαμπία Τσιρέλη, εκδ. Δαιδάλεος.
  • Δέντρα και Δάση της Μέσης-γης. Μυθολογία, Συμβολισμός, Αναφορικότητα, μελέτη, λογοτεχνικό δοκίμιο, τολκινική μελέτη, Ευλαμπία Τσιρέλη εκδ. Δαιδάλεος.
  • Χρόνειρα. Παράξενες διηγήσεις κι αδέσποτα ποιήματα, συλλογή διηγημάτων και ποιημάτων -μαγικός ρεαλισμός, σουρεαλισμός, επ.φαντασία, δυστοπία, Ευλαμπία Τσιρέλη, εκδ. Πηγή.
  • Μυθιστορίες Φαντασίας, σύγχρονες αφηγήσεις βασισμένες σε παγκόσμιους μύθους, εκδ. iWrite.
  • Ιστορίες του Ανάμεσα, διηγήματα φαντασίας και μαγικού ρεαλισμού, εκδ. iWrite.
  • Ιστορίες του Άλλοτε, ιστορίες μυθοπλασίας βασισμένες στην ελληνική λαϊκή παράδοση, εκδ. iWrite
  • Εφιαλτικές Ιστορίες, ιστορίες τρόμου και μυστηρίου, εκδ. iWrite.
  • Ιστορίες του Μέλλοντος, ιστορίες επ.φαντασίας, δυστοπίας, εκδ. iWrite.
  • Της Μύγας το Παραμύθι και Μυθορσκορπίσματα, διηγήματα και αφηγήσεις της ελληνικής υπαίθρου, Σωτηρία Ιωαννίδου, εκδ. Πηγή.
  • Ματωμένος Ήλιος, μυθιστόρημα ιστορικής φαντασίας, Σοφία Γκρέκα, εκδ. Πηγή.
  • Ο κύριος Πλουφ, σουρεαλιστικό αφήγημα, Παναγιώτης Ζιάκας, εκδ. 24 Γράμματα.
  • Σκοτεινό Ερωτικό Ξέσπασμα, διηγήματα ερωτικής φαντασίας, Αφροδίτη Καριοφύλλη, εκδ. Πηγή.
  • Δέκα Παραφωνίες και ένας Γάτος, διηγήματα μαγικού ρεαλισμού, Βασιλική Χαλιαμπάλια, εκδ. Πηγή.
  • Μετοίκηση, μυθιστόρημα επ. φαντασίας, Στέλιος Μαρμελούδης, εκδ. Πηγή.
  • Λλάκης Μερμήγκης Αφ΄Υψηλού, παιδικό, Άννα Τσιαπούρη, εκδ. Καστανιώτη
  • Μια σακούλα, δυο χελώνες και τρεις δύτες, παιδικό, Σφηνάκια Τρόμου, διηγήματα, Άννα Τσιαπούρη, εκδ. Υδροπλάνο.
  • Μωβ Μελωδία, διηγήματα μαγικού ρεαλισμού, Αθηνά Γκαλίτσιου, εκδ. Πηγή.
  • Οι ζωές των άλλων, διηγήματα, Στέργιος Μαρούλης, εκδ. Πηγή.
  • Η φανταστική Φοίβη, παιδικό, Χριστιάνα Γραμματικούδη, εκδ. iWrite.
  • Στις Στάχτες της Σαλονίκης, μυθιστόρημα ιστορικής φαντασίας, Άννα Φωτίου, εκδ. Έξη.
  • Σίλβερεϊκ, μυθιστόρημα φαντασίας, Αναστασία Σκούλη, εκδ. Πηγή.

Εργαστήρι Συγγραφής Imaginarium συγγραφή & επιμέλεια κειμένου

7η μέρα καραντίνας

tsirelievlampia-karantina-quarantine-writing-dystopia-reality-covid-coronavarious-diary-chronicle

Inventor of the Isolator: Hugo Gernsback

Τετάρτη, 18 Μαρτίου, 2020

Σήμερα πήγαμε λίγο στο δάσος. Περπατήσαμε εκεί όπου δεν πατάει κανείς. Γέμισα τα πνευμόνια μου οξυγόνο. Έβγαλα από μέσα μου όλο τον αέρα της κλεισούρας του σπιτιού. Η ζωή στο δάσος συνεχίζεται κανονικά. Η φύση θεριεύει, σκάνε τα πρώτα μπουμπούκια, τα φυλλοβόλα αναγεννιούνται, οι πεταλούδες ρουφούν τους χυμούς των λουλουδιών και ζευγαρώνουν, τα πουλιά ενορχηστρώνουν τους πιο απίστευτους σκοπούς. Πώς μπορεί η φύση να είναι τόσο θρασύτατη, θα έλεγε κανείς. Η ανθρωπότητα να κινδυνεύει και η φύση να μην ενδιαφέρεται, να μην επηρεάζεται. Πραγματικά εξοργιστικό.

Η φύση θα είναι εδώ ακόμα κι όταν εμείς θα φύγουμε. Η φύση θα ζήσει καλύτερα χωρίς εμάς. Η φύση δεν ενδιαφέρεται, δεν λυπάται, ήταν εδώ πριν από μας και θα συνεχίσει να είναι μετά από εμάς. Με αυτές τις σκέψεις αφήνω το δάσος και κατηφορίζω σε ένα μικρό στενό.

Τις σκέψεις μου διακόπτει ένα γλυκό γάβγισμα. Είναι ένας όμορφος γερμανικός ποιμενικός πίσω από μια καγκελόπορτα. Σταματώ να τον κοιτάξω λίγο στα μάτια. Δεν γαβγίζει πια. Κοιτάζω πολύ βαθιά στα μάτια του. Νιώθω την άγρια φύση του. Μου φωνάζει να τον ακολουθήσω. Θέλει να μου δείξει τη γειτονιά μας σε 50 χρόνια – μετά από μια ενδεχόμενη εξαφάνιση του ανθρώπου ή εγκατάλειψη των μεγάλων πόλεων.

Το ρέμα έχει φουσκώσει και έχει καταστρέψει τα τσιμέντα. Το πράσινο έχει επεκταθεί σε μια ζούγκλα που πνίγει τις ψηλές πολυκατοικίες. Στις ταράτσες φωλιάζουν πουλιά. Τα χελιδόνια έχουν καταλάβει όλα τα μπαλκόνια, κανείς δεν είναι εκεί πια να χαλάσει τις φωλιές τους. Αναγνωρίζω δεκάδες νέα είδη δέντρων, μερικά διαπερνούν με τους χοντρούς κορμούς τους σπίτια και ορόφους, μπλέκονται σε κάγκελα, πνίγουν αυτοκίνητα και παρατημένα ποδήλατα, πινακίδες και φανάρια. Αναρριχητικά φυτά και κισσοί καταπίνουν κάθε στύλο και σίδερο. Κανένα ίχνος μετάλλου δεν φαίνεται πια. Το μπετόν είναι καλυμμένο από ένα παχύ στρώμα βρύων που μέσα του φιλοξενεί έντομα σε αφθονία. Ζώα, μικρά και μεγάλα, σκίουροι μέχρι αγελάδες, και κάποια άγρια ζώα όπως λύκοι και αρκούδες, ζουν, κυνηγούν, διεκδικούν μια ζεστή φωλιά να γεννήσουν, μέσα σε κάποιο σχολείο, δημόσια υπηρεσία ή καφετέρια.

Ένα ακόμη γάβγισμα με επαναφέρει στην πραγματικότητα, που δεν είναι λιγότερο φαντασιακά παρατραβηγμένη: Ένας ιός απειλεί την ανθρωπότητα. Δεν υπάρχει κανείς στον δρόμο να μου αποδείξει το αντίθετο.

Επιστρέφω στο σπίτι για να συνεχίσω να τροφοδοτώ την πραγματικότητα. Την καθημερινότητά μου. Ψήνω ένα κέικ. Το φαγητό φτιάχνει τη διάθεση, δημιουργεί ατμόσφαιρα κανονικότητας και θαλπωρής. Συνεχίζω τις δουλειές. Εκκρεμότητες. Κάποτε με άγχωναν. Τώρα είναι πολυτέλεια να έχεις με κάτι να ασχοληθείς, να σηκώνεσαι το πρωί και να έχεις ένα πρόγραμμα. Μόνο για την κάθε ημέρα όμως. Έχω πάψει να βγάζω μακροπρόθεσμα προγράμματα.

Ένα e-mail με ενημερώνει ευγενικά πως οι πτήσεις μου, για ένα πολυπόθητο ταξίδι που είχα οργανώσει, ακυρώθηκαν. Δεν νιώθω τίποτα, δεν αντιδρώ. Προέχουν άλλα.

Μέσα στο σπίτι όλα μοιάζουν φυσιολογικά. Ποιος ξέρει πόσο θα χρειαστεί να μείνουμε μέσα. Έχω αρχίσει και παρατηρώ λεπτομέρειες που δεν πρόσεχα άλλοτε. Θα ήθελα να κάνω κάποιες αλλαγές. Κάθε σχέδιο και κάθε πλάνο όμως λιγάκι μαζεύεται μόλις ξεμυτίσει από τη φαντασία, σαν τις κεραίες του σαλιγκαριού μόλις τις ακουμπήσεις. Όλα έχουν κεφαλή τους το “αν” και το “εφόσον”.

Είναι καλή η επαφή με τη φύση. Κατανοείς τη θέση σου στον κόσμο. Δέχεσαι ευκολότερα την αλλαγή. Τη ζωή και τον θάνατο. Την παρακμή και την αναγέννηση.

©Ευλαμπία Τσιρέλη

Επιτρέπεται η ηλεκτρονική αναδημοσίευση μόνο εφόσον αναδημοσιευτεί το πλήρες κείμενο, με ξεκάθαρη απόδοση στη συγγραφέα Ευλαμπία Τσιρέλη, μαζί με σύνδεσμο στην παρούσα σελίδα. Απαγορεύεται κάθε είδους έντυπη αναδημοσίευση. Σε αντίθετη περίπτωση, θα υπάρχουν κυρώσεις σύμφωνα με τον Νόμο 2121/1993.

 

5η μέρα καραντίνας

tsirelievlampia-karantina-quarantine-writing-dystopia-reality-covid-coronavarious-diary-chronicle

Inventor of the Isolator: Hugo Gernsback

Δευτέρα, 16 Μαρτίου, 2020

Δευτέρα. Ο ήλιος είναι ψηλά. Η διάθεση έχει λίγο βελτιωθεί από χθες. Ποιος το λέει αυτό, εγώ, που υμνώ μια ζωή το σκοτάδι και την καταχνιά. Δυστοπία με καταχνιά όμως είναι υπερβολικός πλεονασμός, με λιγώνει. Χθες, Κυριακή, ήταν δύσκολα. Έβρεχε ασταμάτητα, παντού σκοτάδι, όλοι κακοδιάθετοι έγραφαν φωναχτά. Κατηγορούσαμε ο ένας τον άλλον. Μια βρίζαμε, μια γελούσαμε. Διπολικότητα παντού. Δεν μπορώ να πω ότι δεν νιώθω μια οικειότητα…

Φοράω φόρμες, βάζω το κίτρινο μπουφάν -δεν θέλω να φορέσω μαύρο- ποιος, εγώ. Στη μια τσέπη βάζω την κάρτα, δεν θέλω να πιάνω χρήματα, στην άλλη το κινητό και τα πλαστικά γάντια. Έχω ξεσηκώσει όλες τις σειρές και ταινίες με καραντίνες και πανδημίες και ξέρω τι να κάνω. Η σκέψη ό,τι και να γίνει, εγώ θα επιζήσω έχει πάρει χολυγουντιανή διάσταση μέσα μου, πέμπτη μέρα καραντίνας και ήδη υπάρχει νοητική διαρροή.

Ανοίγω πόρτες με την πλάτη, πατάω κουμπιά με τον αγκώνα. Βγαίνω έξω. Όλα μοιάζουν φυσιολογικά. Ένα αστικό λεωφορείο χωρίς κόσμο μεσημεριάτικα, είναι το πρώτο σημάδι του νέου, αλλόκοτου κόσμου. Οι γάτες λιάζονται. Μια πινελιά κανονικότητας.

Ησυχία. Κανείς, πουθενά, ούτε στο μπαλκόνι. Το σχολείο της γειτονιάς, άδειο. Φτάνω στον χασάπη. Ένας πελάτης μέσα, και άλλοι δύο απ’ έξω περιμένουν τηρώντας την απόσταση ασφαλείας. Φοράω τα γάντια μου, έχω στη μασχάλη τη σακούλα πολλαπλών χρήσεων. Τρέχει η μύτη μου από την ανηφόρα που ανέβηκα αλλά δεν θα τη σκουπίσω. Μια δυο ρουφηξιές, και τέσσερα μάτια με κοιτάνε καχύποπτα πλαγίως. Δεν είναι η καταρροή στα συμπτώματα, σκέφτομαι.

Μπαίνει ο επόμενος στο κρεοπωλείο. Κολλάει το σύστημα πληρωμής με κάρτα. Ο χασάπης προειδοποιεί ότι δεν μπορούμε να πληρώσουμε παρά μόνο με μετρητά.

Πίσω στο σπίτι, κατηφόρα, σκάλα -δεν χρησιμοποιώ ασανσέρ- λεφτά με γάντια χωρίς να ακουμπήσω τίποτα άλλο, και πίσω στο κρεοπωλείο. Ένα μέτρο απόσταση από το ταμείο, αφήνω τα χρήματα, κοιτάζω τον πάγκο, είναι μεταλλικός. Φρικάρω. Στη μεταλλική επιφάνεια ο ιός παραμένει για δώδεκα ώρες, θυμάμαι. Παίρνω ρέστα, τα τσαλακώνω όπως όπως στην τσέπη.

Φτάνω στο συνοικιακό σούπερ μάρκετ. Pandemia party. Όλοι μαζί, σχεδόν αγκαλιά, οι παππούδες φτύνουν σακούλες να ανοίξουν, βήχες, χαμηλό ταβάνι, κλειστές πόρτες. Δεν κάνω βήμα μέσα. Κανονική αυτοκτονία, σκέφτομαι. Πηγαίνω στο μανάβικο-μπακάλικο. Πινακίδα προειδοποιεί: «ένας ένας στο κατάστημα». Εδώ είμαστε, λέω, δικοί μας άνθρωποι. Ένας γιατρός στην αναμονή με πληροφορεί για διάφορα fake news. Παίρνω τις απαντήσεις που θέλω μέχρι να έρθει η σειρά μου.

Μπαίνω. Ψωνίζω, είμαι ανάμεσα σε φρέσκα, μυρωδάτα φρούτα και λαχανικά. Τα κρατώ στα χέρια μου. Ζωή, σκέφτομαι, μα το γάντι δεν μ’ αφήνει να τη νιώσω. Για λίγο αισθάνομαι σαν ανδροειδές. Χειρουργικές κινήσεις, όλα μελετημένα, γρήγορα, χωρίς συναίσθημα. Όλοι με μάσκες, όλοι με γάντια. Ένα διπλό συναίσθημα ανακούφισης, που ο πληθυσμός προσαρμόζεται, και απέχθειας, για τη μετάλλαξη αυτή της κανονικότητας. Και κάτι άλλο, πιο βαθύ… μια κρυφή, ένοχη χαρά που η ζωή έχει διαταραχθεί. Ίσως ήρθε η ώρα για το reset που σκέφτομαι εδώ και χρόνια. Για το μεταίχμιο εκείνο που θα φέρει έναν καλύτερο κόσμο. Με αυτές τις σκέψεις γεμίζω το καλάθι μου και αναρωτιέμαι τι διάολο πάει στραβά με μένα. Οι αγκώνες, εν τω μεταξύ, έχουν γίνει ξαφνικά το πιο πολύτιμο σημείο του σώματος. Πληρωμή πάλι σαν να είναι τα λεφτά τοξικά απόβλητα.

Δίπλα, στο φαρμακείο, για panadol, προληπτικά. Μας είπαν ότι μόνο παρακεταμόλη θα κάνει δουλειά. Έχω μάθει όλες τις ουσίες πια. Ένα τραπεζάκι φράζει την πόρτα του φαρμακείου. Εξυπηρετείσαι απ’ έξω. Παραγγέλνω, αφήνω τα χρήματα στο τραπεζάκι, η φαρμακοποιός φέρνει το φάρμακο, ψεκάζει τα λεφτά μου, τα αφήνει σε έναν κουβά, μου δίνει απολυμασμένα ρέστα. «Ξέπλυμα κανονικό ε;» λέω. Ευτυχώς, γελάει. Θα γελάει και μετά από δύο εβδομάδες; αναρωτιέμαι. Εγώ θα κάνω αστεία τότε; Οι κινήσεις μας είναι σχεδόν αναμενόμενες, λες και το έχουμε ξανακάνει όλο αυτό. Δεν το έχουμε ξανακάνει, αλλά είναι η μόνη πραγματικότητα που έχουμε. Ο μόνος τρόπος. Και πρέπει να τον κάνουμε αμέσως δικό μας. Αdaptation λέγεται. Η προσαρμοστικότητα, η γνώση και η ψυχραιμία είναι η αγία τριάδα της επιβίωσης.

Επιστρέφω σπίτι. Στον δρόμο, μια γάτα ξαπλώνει πάνω στη ζεστή άσφαλτο με απόλαυση και με κοιτάει ειρωνικά. Κοιτούν οι γάτες ειρωνικά; Ναι, κοιτούν!

Στο σπίτι, συνεχίζεται η χειρουργική διαδικασία. Αφήνω τα ρούχα του εξωτερικού σε ξεχωριστό μέρος. Βάζω τα λεφτά σε μια πλαστική σακούλα, βγάζω γάντια και αδειάζω όλες τις πλαστικές συσκευασίες και τα φρούτα και λαχανικά στον νεροχύτη. Τα πλένω με σφουγγάρι και σαπούνι σχολαστικά. Τα σκουπίζω, μπαίνουν όλα στη θέση τους. Σκέφτομαι πως θα μπορούσα να ψωνίζω για άλλους που έχουν ανάγκη –επαγγελματίας ψωνιστής, γελάω- όμως έτσι θα έβαζα σε μεγαλύτερο κίνδυνο τον εαυτό μου έτσι; Ναι. Πιάνω έναν ανώτερο εαυτό να με κρίνει. Του κλείνω στα μούτρα την πόρτα.

Σήμερα μαγειρεύω μπιζέλια με κοτόπουλο και καρότο. Έχω να διορθώσω κείμενα, να γράψω, να διαβάσω και, ίσως αργότερα, να ασχοληθώ με τον πηλό μου. Συχνά νιώθω ότι είναι όνειρο ή ότι παίζω σε ταινία ή ότι είμαι μέσα σε κάποια ιστορία που κάποιος γράφει. Ποιος ξέρει. Πάντως, αν όλα πάνε καλά, εγώ δεν θα ξαναγράψω δυστοπία. Τουλάχιστον, όχι φαντασία…

Υπό κίνδυνο, λένε, το ίντερνετ, λόγω αυξημένης χρήσης. Βιάζομαι ν’ ανεβάσω το κείμενο. Αν κοπεί η επικοινωνία να ξέρετε: Ο ουρανός είναι καθαρός. Ίσως το βράδυ φαίνονται τ’ αστέρια. Ο ουρανός είναι η μόνη σταθερά. Τα μάτια μας ψηλά. Όλα θα πάνε καλά. Κι αν δεν πάνε, ίσως κάτι καλό έρθει αργότερα. “Μακροπρόθεσμη αισιοδοξία” το λένε.

©Ευλαμπία Τσιρέλη

Επιτρέπεται η ηλεκτρονική αναδημοσίευση μόνο εφόσον αναδημοσιευτεί το πλήρες κείμενο, με ξεκάθαρη απόδοση στη συγγραφέα Ευλαμπία Τσιρέλη, μαζί με σύνδεσμο στην παρούσα σελίδα. Απαγορεύεται κάθε είδους έντυπη αναδημοσίευση. Σε αντίθετη περίπτωση, θα υπάρχουν κυρώσεις σύμφωνα με τον Νόμο 2121/1993.